Kent u het woord ‘sjibbolet’?
Niet? Terwijl u misschien toch sjibbolets gebruikt?
Wie zegt bijvoorbeeld wel eens over Hattemers: “In Attum zit een untien in een ökkien met euj d’r in”?

Lang geleden vochten twee Israëlitische stammen met elkaar. De verliezers wilden de rivier over vluchten, maar werden daar staande gehouden. Ze moesten als een soort wachtwoord het woord ‘sjibbolet’ zeggen. Omdat de verliezers de ‘sj’ niet konden uitspreken, bleven ze hangen in ‘sibbolet’. Bij die gelegenheid vonden 42.000 verliezers de dood (bron: Richteren).

Sinds die tijd heet een woord, een zinnetje of een rijmpje waarmee anderen in hun taal worden kunnen worden herkend (en vaak ook bespot) een sjibbolet. In de Tweede Wereldoorlog werd zo het woord ‘Scheveningen’ gebruikt om bezetters te ontmaskeren.

Sjibbolets kennen we ook in het dialect, vooral om de ander in zijn ‘afwijkende’ taal te bespotten of juist het eigen dialect te benadrukken. 

Wie kent de volgende?
De sjout van Sjerpenzeel sjeert sjapen dat het sjond en sjand is (streekgenoten over Scherpenzeel); Die kump van verkesmerk (Apeldoorners over Arnhemmers); Bchood, bchiej en pchroem’n, doar könt de Zwolsers op rchroem’n (Epenaren over Zwolsers); Goat moar speulen achter de meulen, mien kiend (Terwoldsen over Oenenaren).

Misschien zijn er nog meer. Laat maar weten.

Tag / Lijst: Dagelijks leven, Voorst, Dialect, Hattem

Dit verhaal met uw ervaring aanvullen? Klik hieronder!

aanvullend verhaal plaatsen

Meer verhalen

Video

Popverbranden

10 februari 2015
Wim de Boer
Video

Sluitliederen onder de Pinksterkroon

20 mei 2015
Boerderijmuseum De Lebbenbrugge

Het maken van een “halster”

27 oktober 2015
Stichting Boerengoed Achterhoek

Gilden stemmen: wel of niet koningschieten?

25 april 2015
Jan Wannet, gilden Huissen
Galerij

Buurtgebruiken rondom geboorte

11 juli 2014
Willi Wilbrink
Video

Hanenkraai wedstrijd

30 oktober 2015
Dinant Rohaan
Video

Kloten maken, vakwerk

26 september 2014
h.b.barmentloo

Fiedeltjesvleis van mijn oma

08 december 2015
Paul Hoftijzer
Video

Ganzenhoeders in Gelselaar

29 mei 2015
Herman Wannink
Galerij

Vlinderen in Apeldoorn

05 februari 2015
Wim de Boer
Video

Klootschieten

25 augustus 2014
Jacques van Hooijdonk

De sprookjeswereld van de krozenboom

25 augustus 2015
Paul Hoftijzer

't Olde Wief binnenhalen

09 augustus 2015
Ina Brethouwer

Kraamtijd in de Achterhoek

16 juni 2015
Paul Hoftijzer

Op zijn zondags

03 juni 2015
Korevaar
Video

Meiboom zetten

12 mei 2014
G.J. Uwland
GalerijVideo

De paasos

07 februari 2015
Gerhard Kwak
Galerij

Doopjurk van bruidsjurk

05 februari 2015
Mevrouw J.J.Wijnhoud

Krentenweggen als wederdienst

29 september 2015
Albert Geurink