Kent u het woord ‘sjibbolet’?
Niet? Terwijl u misschien toch sjibbolets gebruikt?
Wie zegt bijvoorbeeld wel eens over Hattemers: “In Attum zit een untien in een ökkien met euj d’r in”?

Lang geleden vochten twee Israëlitische stammen met elkaar. De verliezers wilden de rivier over vluchten, maar werden daar staande gehouden. Ze moesten als een soort wachtwoord het woord ‘sjibbolet’ zeggen. Omdat de verliezers de ‘sj’ niet konden uitspreken, bleven ze hangen in ‘sibbolet’. Bij die gelegenheid vonden 42.000 verliezers de dood (bron: Richteren).

Sinds die tijd heet een woord, een zinnetje of een rijmpje waarmee anderen in hun taal worden kunnen worden herkend (en vaak ook bespot) een sjibbolet. In de Tweede Wereldoorlog werd zo het woord ‘Scheveningen’ gebruikt om bezetters te ontmaskeren.

Sjibbolets kennen we ook in het dialect, vooral om de ander in zijn ‘afwijkende’ taal te bespotten of juist het eigen dialect te benadrukken. 

Wie kent de volgende?
De sjout van Sjerpenzeel sjeert sjapen dat het sjond en sjand is (streekgenoten over Scherpenzeel); Die kump van verkesmerk (Apeldoorners over Arnhemmers); Bchood, bchiej en pchroem’n, doar könt de Zwolsers op rchroem’n (Epenaren over Zwolsers); Goat moar speulen achter de meulen, mien kiend (Terwoldsen over Oenenaren).

Misschien zijn er nog meer. Laat maar weten.

Tag / Lijst: Dagelijks leven, Voorst, Dialect, Hattem

Reacties  

0 # KlarenbeekMarten Brascamp 23-11-2015 16:36
Wie weet waar het vlug-uitgesproken "Ölie-ulle-oeluu" vandaan komt en waar het op slaat?
Antwoorden | Antwoorden met citaat | Citeer

Plaats reactie


Beveiligingscode
Vernieuwen

Dit verhaal met uw ervaring aanvullen? Klik hieronder!

aanvullend verhaal plaatsen

Meer verhalen

Kruudmoes

02 juni 2014
Gerry

Steltlopen in Didam

16 april 2015
Karin van der Velden

De ballade van een muzikant

25 november 2015
Andries Zwart
Video

Sluitliederen onder de Pinksterkroon

20 mei 2015
Boerderijmuseum De Lebbenbrugge
Video

Meiboom zetten

12 mei 2014
G.J. Uwland

De sprookjeswereld van de krozenboom

25 augustus 2015
Paul Hoftijzer

Bóllekaerl

30 april 2015
Ina Brethouwer
GalerijAudioVideo

Reurei

07 maart 2015
Dini Schepers
VideoGalerij

Hummelose Volksfeest

07 augustus 2014
Harold Pelgrom
Galerij

'N Duvels drankje

11 juli 2015
Paul Hoftijzer
Video

Scharrelavonden in Hattem en Elburg

05 december 2015
Dirk Jan Septer en Piet Schuijn

Poortklokluiden

12 mei 2014
J. Kreijenbroek

Zuurkool “verrot lekker”

14 oktober 2015
Ina Brethouwer
Video

Midwinterhoornblazen

12 mei 2014
Bert Bloemert
Video

Vroeg Carnaval in Nöttedarp

20 januari 2016
Clemens Elshoff

Eper Bijenmarkt

15 december 2015
M. de Voogd

Krentenweggen als wederdienst

29 september 2015
Albert Geurink
Video

Elke maandag de 'boerendeun'

18 maart 2015
Janine Stortelder
Video

Kloten maken, vakwerk

26 september 2014
h.b.barmentloo

Beugelen als sport

22 april 2015
Harry Peters