Kent u het woord ‘sjibbolet’?
Niet? Terwijl u misschien toch sjibbolets gebruikt?
Wie zegt bijvoorbeeld wel eens over Hattemers: “In Attum zit een untien in een ökkien met euj d’r in”?

Lang geleden vochten twee Israëlitische stammen met elkaar. De verliezers wilden de rivier over vluchten, maar werden daar staande gehouden. Ze moesten als een soort wachtwoord het woord ‘sjibbolet’ zeggen. Omdat de verliezers de ‘sj’ niet konden uitspreken, bleven ze hangen in ‘sibbolet’. Bij die gelegenheid vonden 42.000 verliezers de dood (bron: Richteren).

Sinds die tijd heet een woord, een zinnetje of een rijmpje waarmee anderen in hun taal worden kunnen worden herkend (en vaak ook bespot) een sjibbolet. In de Tweede Wereldoorlog werd zo het woord ‘Scheveningen’ gebruikt om bezetters te ontmaskeren.

Sjibbolets kennen we ook in het dialect, vooral om de ander in zijn ‘afwijkende’ taal te bespotten of juist het eigen dialect te benadrukken. 

Wie kent de volgende?
De sjout van Sjerpenzeel sjeert sjapen dat het sjond en sjand is (streekgenoten over Scherpenzeel); Die kump van verkesmerk (Apeldoorners over Arnhemmers); Bchood, bchiej en pchroem’n, doar könt de Zwolsers op rchroem’n (Epenaren over Zwolsers); Goat moar speulen achter de meulen, mien kiend (Terwoldsen over Oenenaren).

Misschien zijn er nog meer. Laat maar weten.

Tag / Lijst: Dagelijks leven, Voorst, Dialect, Hattem

Reacties  

0 # KlarenbeekMarten Brascamp 23-11-2015 16:36
Wie weet waar het vlug-uitgesproken "Ölie-ulle-oeluu" vandaan komt en waar het op slaat?
Antwoorden | Antwoorden met citaat | Citeer

Plaats reactie


Beveiligingscode
Vernieuwen

Dit verhaal met uw ervaring aanvullen? Klik hieronder!

aanvullend verhaal plaatsen

Meer verhalen

GalerijAudio

Halfvastenoptocht in Angerlo

06 maart 2015
Danny Berntssen
Audio

De vloek van de kolk

22 september 2014
Ger Hofstee
VideoGalerij

Pottenbakken

11 november 2014
Hetty de Jongh
VideoGalerij

Koningschieten

29 september 2014
Marjon Sloetjes
Video

Elke maandag de 'boerendeun'

18 maart 2015
Janine Stortelder
Audio

De staaf van de smid

27 maart 2015
Gery Groot Zwaaftink

Brood met worst

05 december 2014
Erna Bosch

Luilakmorgen

19 mei 2015
Nederlands Bakkerijmuseum Hattem

De buurt uitschieten

15 september 2015
Willem Arentsen

Achterhoekse heufkeze

24 november 2015
Gerhard Kwak

Kruudmoes

02 juni 2014
Gerry
Galerij

De Grolse wanten

12 mei 2014
T.ten Dolle ten Pas

In de ban van het Corsovirus

28 april 2015
Stichting Bloemencorso

Krentenweggen als wederdienst

29 september 2015
Albert Geurink

Pinksterpoppen in Buren

09 juni 2015
Mia van Os
Galerij

Tik takken

05 juli 2015
Dick Jagtenberg