De arbeiders op de Veluwe hadden het in het begin van de vorige eeuw niet breed. Het kopen van Sinterklaaslekkernijen, laat staan dito cadeaus konden veel gezinnen zich simpelweg niet veroorloven. Dankzij een gebruik bij de Veluwse bakkers kwam er in sommige gevallen echter wel een lekker plakje krentewegge of een stuk speculaas op tafel. Op Sinterklaasavond was het namelijk de gewoonte om te dobbelen in de bakkerij.

‘ Het dobbelen om een witte – of krentenbrood was een der grootste genoegens van het jaar’, zo kunnen we lezen in de Nieuwe Apeldoornsche Courant van 5 december 1951. Behalve om luxe broden (normaal gesproken at men in die dagen vooral roggebrood) kon men ook dobbelen om een stevige speculaaspop met amandelen, de zogenoemde vrijers en vrijsters. Tegen een vergoeding van een paar cent kon iedereen meedoen aan dit stukje volksvermaak.

De bakker als croupier

In de bakkerij rook het nog heerlijk naar versgebakken speculaas als de menigte zich verdrong rondom de bakkerstrog die fungeerde als dobbeltafel. In een diep etensbord werden een drietal dobbelstenen gegooid en de bakker zelf speelde zijn rol als croupier met verve. Dit alles bij de zachte verlichting van enkele snotneuzen, kleine olielampjes waar normaal gesproken de oven mee werd verlicht.

Langs de wanden of op een speciale Sint Nicolaastafel waren de lekkernijen uitgestald. Er werd gedobbeld tot de hele voorraad was weggespeeld en menig gezin die avond dus toch kon genieten van Sinterklaasavond. 

Dobbelen mocht niet meer, andere spelen wel

Helaas was het de overheid die aan dit relatief onschuldige spel een einde maakte. De bakkers lieten zich echter niet uit het veld slaan en vervingen het dobbelspel door andere spelen. Voortaan deed men een schijfschieten en sjoelen in de bakkerij met als inzet niet alleen wittebroden, krentenbroden en koekvrijers. Ook taarten, gebak, sigaren en sigaretten, chocolade enz. werden voortaan verloot.

De spelen in de bakkerij beperkten zich bovendien niet langer tot Sinterklaasavond: voortaan werd er al wekenlang van te voren ’s avonds gespeeld en plezier gemaakt in de bakkerij. Het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog maakte een einde aan dit gebruik.

Tag / Lijst: Feestdagen, Veluwe, Sinterklaas, Brood en banket, December

Plaats reactie


Beveiligingscode
Vernieuwen

Dit verhaal met uw ervaring aanvullen? Klik hieronder!

aanvullend verhaal plaatsen

Meer verhalen

Audio

De kruisheer van de Nevelhorst

06 maart 2015
Gery Groot Zwaaftink
GalerijAudioVideo

Reurei

07 maart 2015
Dini Schepers

Het maken van een “halster”

27 oktober 2015
Stichting Boerengoed Achterhoek
Video

Zwarte Cross

23 maart 2015
Tante Rikie

Felicitatie van zeep!

09 mei 2014
Marjan van Kleef
AudioVideo

De draak van Gelderland

27 maart 2015
Gery Groot Zwaaftink

Luilakmorgen

19 mei 2015
Nederlands Bakkerijmuseum Hattem

Aanzegger, aanspreker, begrafenisondernemer...

09 februari 2015
Willi Wilbrink-Hensbergen
Galerij

De Grolse wanten

12 mei 2014
T.ten Dolle ten Pas

Fiedeltjesvleis van mijn oma

08 december 2015
Paul Hoftijzer

De buurt uitschieten

15 september 2015
Willem Arentsen

Eper Bijenmarkt

15 december 2015
M. de Voogd
Galerij

Wolcorso Lievelde

03 maart 2015
Lisette Hissink

Kruudmoes

02 juni 2014
Gerry
Video

Schuttersfeest Didam

09 mei 2014
Maria Wigman OVD didam
Video

Popverbranden

10 februari 2015
Wim de Boer
Galerij

Buurtgebruiken rondom geboorte

11 juli 2014
Willi Wilbrink
Video

Elke maandag de 'boerendeun'

18 maart 2015
Janine Stortelder
Galerij

Tik takken

05 juli 2015
Dick Jagtenberg
Galerij

Voedsel bereiden, door 5 generaties

10 juni 2014
Marijke Jansen-Limbeek
Galerij

Bijzondere uitvaart met loopkoets

18 augustus 2014
Addy Borgstein en Jolanda Verkuijl-Borgstein