Historische Begraafplaats Kasteellaan Wijchen

Een beetje weggedrukt aan de Kasteellaan ligt, omgeven door meer dan 100 jaar oude eikenbomen de protestantse begraafplaats. Op deze begraafplaats staat een pittoresk lijkenhuisje met zadeldak en klokkentorentje, gelijkend op een protestants zadeldak kerkje in miniformaat. Volgens deskundigen het enige in zijn soort in Nederland.

Historie
In het jaar 1799 werd door de Fransen officieel vrijheid van godsdienst afgekondigd. Hierdoor werd de Grote kerk in Wijchen weer teruggeven aan de katholieke gemeenschap. Bij deze kerk lag een openbare begraafplaats. Dus voor beide gezindten.
In 1850 besloot het katholieke kerkbestuur voor eigen rekening een stuk grond te kopen voor een eigen begraafplaats. De kerkvoogd van de hervormde gemeente, notaris Roggen richtte toen een verzoek in bij het gemeentebestuur om een stuk grond beschikbaar te stellen voor een eigen begraafplaats.

Eind 1850 besloot het gemeentebestuur een stuk grond aan de toenmalige Zandweg, nu Kasteellaan, te verkopen aan de hervormde gemeente voor acht gulden. Het kerkbestuur ging hiermee akkoord. Het nieuw verworven kerkhof werd opgehoogd met grond die vrijkwam bij de bouw van de nieuwe katholieke Antonius Abt kerk. Was dit het begin van de oecumene in Wijchen? Protestanten in katholieke grond!

Opslag en opbaren in het lijkenhuisje

Wanneer het karakteristieke lijkenhuisje is gebouwd, is niet bekend en niet te achterhalen. In het lijkenhuisje werden lijkbaren en gereedschappen bewaard. Er werden ook doden opgebaard zoals criminelen, daklozen en verschoppelingen die zo onopvallend mogelijk werden begraven.

Op het kerkhof dateert één van de oudste graven uit 1863 van dominee Voogt. Predikant in Wijchen. Verder vindt men het graf van notaris Roggen, de bekende muzikale huisarts Ruijs van Dugteren, de gebroeders Beszelsen(dakpanfabrikanten), de heer Witkamp(geograaf en historicus) en de familie Waszink, burgemeester van 1816 tot 1891.

Waarschijnlijk hebben er al voor 1863 begravingen plaatsgevonden. Op de plaats van de nieuwe Antonius Abt kerk was de openbare begraafplaats en de lijken uit deze graven moesten worden herbegraven op één van beide begraafplaatsen.

Verval en renovatie kerkhof en lijkenhuisje:
Na de tweede wereldoorlog werd er nog sporadisch begraven. De oorzaak was waarschijnlijk dat het kerkhof te ver van het centrum lag en veel protestanten werden begraven in Leur. De kerkelijke gemeente had geen geld om het zwaar verwaarloosde kerkhof en het bijna op instorten staande lijkenhuisje op te knappen. De klok uit het torentje was ook al verdwenen. Er is zelfs sprake geweest van sluiting en sloop.

Om het kerkhof en het lijkenhuisje te redden, hebben vijf inwoners van Wijchen,drie van de kerk en twee buurtgenoten, met medewerking van de kerk in 1998 de Stichting Historische Begraafplaats Kasteellaan Wijchen opgericht. Met subsidies van gemeente en provincie, geldwerving bij bedrijven en instellingen,speciale acties en een lening tegen gunstige voorwaarden is het gelukt om het kerkhof en het lijkenhuisje weer volledig in ere te herstellen. In het torentje hangt ook weer een klok.
Verder is er ook een nieuw smeedijzeren hekwerk, een sproei installatie en beplanting aangebracht. Veel werk is en wordt nog steeds verricht door een enthousiaste groep vrijwilligers. Deze mensen zijn goud waard en verdienen een oprechte pluim.

Het doel van de stichting was niet alleen de renovatie maar ook om het kerkhof weer volledig in gebruik te nemen. Er kan niet alleen worden begraven, maar er zijn verschillende mogelijkheden om de overledene te gedenken. Zo is er een urnenmuur en strooiveld en in het lijkenhuisje een columbarium. Er is momenteel tamelijk veel belangstelling om hier begraven te worden. Dit heeft tot gevolg dat het kerkhof bijna vol is en dat er af en toe al graven geruimd moeten worden. Door het onderhoud van de vrijwilligers ligt het kerkhof er goed verzorgd bij.

Bekijk het fragment uit de tv-uitzending over dit verhaal:

Tag / Lijst: Van wieg tot graf, Wijchen, Overlijden

Dit verhaal met uw ervaring aanvullen? Klik hieronder!

aanvullend verhaal plaatsen

Meer verhalen

Video

Zwarte Cross

23 maart 2015
Tante Rikie
Galerij

'N Duvels drankje

11 juli 2015
Paul Hoftijzer
Galerij

Herinneringen aan kerst

23 december 2014
Marian v't Hullenaar-Seegers
Audio

De vloek van de kolk

22 september 2014
Ger Hofstee
Video

De Boerenbruiloft

11 december 2014
Doortje Voortman
Video

Popverbranden

10 februari 2015
Wim de Boer
Video

Scharrelavonden in Hattem en Elburg

05 december 2015
Dirk Jan Septer en Piet Schuijn
Video

Sluitliederen onder de Pinksterkroon

20 mei 2015
Boerderijmuseum De Lebbenbrugge

Felicitatie van zeep!

09 mei 2014
Marjan van Kleef
Galerij

Doopjurk van bruidsjurk

05 februari 2015
Mevrouw J.J.Wijnhoud

De natering moet een feestje zijn

23 oktober 2015
Werner Willemsen
Audio

De kruisheer van de Nevelhorst

06 maart 2015
Gery Groot Zwaaftink

Pinksterpoppen in Buren

09 juni 2015
Mia van Os

Kraamtijd in de Achterhoek

16 juni 2015
Paul Hoftijzer
Galerij

Joar winnen met toeten halen

12 mei 2014
Arina Breukelaar
Video

Mei-avond

28 april 2015
Mieke Veken
Galerij

De Grolse wanten

12 mei 2014
T.ten Dolle ten Pas

Het Ruitergat

11 maart 2015
Bernadette Dijkkamp

Steltlopen in Didam

16 april 2015
Karin van der Velden
Video

Midwinterhoornblazen

12 mei 2014
Bert Bloemert
GalerijVideo

De paasos

07 februari 2015
Gerhard Kwak

Kruudmoes

02 juni 2014
Gerry