Kent u het woord ‘sjibbolet’?
Niet? Terwijl u misschien toch sjibbolets gebruikt?
Wie zegt bijvoorbeeld wel eens over Hattemers: “In Attum zit een untien in een ökkien met euj d’r in”?

Lang geleden vochten twee Israëlitische stammen met elkaar. De verliezers wilden de rivier over vluchten, maar werden daar staande gehouden. Ze moesten als een soort wachtwoord het woord ‘sjibbolet’ zeggen. Omdat de verliezers de ‘sj’ niet konden uitspreken, bleven ze hangen in ‘sibbolet’. Bij die gelegenheid vonden 42.000 verliezers de dood (bron: Richteren).

Sinds die tijd heet een woord, een zinnetje of een rijmpje waarmee anderen in hun taal worden kunnen worden herkend (en vaak ook bespot) een sjibbolet. In de Tweede Wereldoorlog werd zo het woord ‘Scheveningen’ gebruikt om bezetters te ontmaskeren.

Sjibbolets kennen we ook in het dialect, vooral om de ander in zijn ‘afwijkende’ taal te bespotten of juist het eigen dialect te benadrukken. 

Wie kent de volgende?
De sjout van Sjerpenzeel sjeert sjapen dat het sjond en sjand is (streekgenoten over Scherpenzeel); Die kump van verkesmerk (Apeldoorners over Arnhemmers); Bchood, bchiej en pchroem’n, doar könt de Zwolsers op rchroem’n (Epenaren over Zwolsers); Goat moar speulen achter de meulen, mien kiend (Terwoldsen over Oenenaren).

Misschien zijn er nog meer. Laat maar weten.

Categories:: Dagelijks leven Voorst Dialect Hattem

Meer verhalen

VideoGalerij

IJzersterk in duurzaam werk!

05 december 2014
Smederij Hissink
VideoGalerij

De bouw van een midwinterhoorn

13 december 2014
Jan Beukhof
Video

Doesburgse mosterdsoep

20 november 2014
Albert

Spelen met een varkensblaas

12 februari 2015
Gerhard Kwak

Jaarmarkt Oldebroek

19 augustus 2014
Ep Boeve

Hattem herdenkt de bevrijding

29 april 2015
Elly v.d Wetering

Omenten van fruitbomen

18 november 2015
Jan Reijnen
Galerij

Nägelholt

19 februari 2015
Gerhard Kwak

De plaats van David: rij zes, graf zes

24 juni 2014
Ida en Johannes Dennissen

Een  Botter vol verhalen….

26 januari 2016
Rob Spierenburg

'Jenne met de benne' op kerstavond

22 november 2014
B. Kleijn Winkel

Caspar en de twee andere koningen

04 januari 2016
Paul Hoftijzer
Video

Het Geldersch Volkslied

03 november 2014
h.b.barmentloo

Sociëteit Apeldoorn

18 juni 2014
Gerard Schurink

Gilden stemmen: wel of niet koningschieten?

25 april 2015
Jan Wannet, gilden Huissen

Kiepenpap voor het goede doel

07 maart 2016
Marjolijn van Manen

Naveltje bloot en andere geboortelikeuren

30 maart 2015
Willem Heuzinkveld

Frühschoppen

12 februari 2015
Geert Smits