Kent u het woord ‘sjibbolet’?
Niet? Terwijl u misschien toch sjibbolets gebruikt?
Wie zegt bijvoorbeeld wel eens over Hattemers: “In Attum zit een untien in een ökkien met euj d’r in”?

Lang geleden vochten twee Israëlitische stammen met elkaar. De verliezers wilden de rivier over vluchten, maar werden daar staande gehouden. Ze moesten als een soort wachtwoord het woord ‘sjibbolet’ zeggen. Omdat de verliezers de ‘sj’ niet konden uitspreken, bleven ze hangen in ‘sibbolet’. Bij die gelegenheid vonden 42.000 verliezers de dood (bron: Richteren).

Sinds die tijd heet een woord, een zinnetje of een rijmpje waarmee anderen in hun taal worden kunnen worden herkend (en vaak ook bespot) een sjibbolet. In de Tweede Wereldoorlog werd zo het woord ‘Scheveningen’ gebruikt om bezetters te ontmaskeren.

Sjibbolets kennen we ook in het dialect, vooral om de ander in zijn ‘afwijkende’ taal te bespotten of juist het eigen dialect te benadrukken. 

Wie kent de volgende?
De sjout van Sjerpenzeel sjeert sjapen dat het sjond en sjand is (streekgenoten over Scherpenzeel); Die kump van verkesmerk (Apeldoorners over Arnhemmers); Bchood, bchiej en pchroem’n, doar könt de Zwolsers op rchroem’n (Epenaren over Zwolsers); Goat moar speulen achter de meulen, mien kiend (Terwoldsen over Oenenaren).

Misschien zijn er nog meer. Laat maar weten.

Categories:: Dagelijks leven Voorst Dialect Hattem

Meer verhalen

Een verzetskruis ontvangen

09 juni 2015
Ina Brethouwer
Galerij

Lepeltje koningin Beatrix

05 februari 2015
Simone Cornelissen
Video

Beleg en ontzet van Huissen

12 mei 2014
Jan Wannet
VideoGalerij

Smaltappel en Gortepap

12 december 2014
Bram Masselink
Video

Kaarsenmaken

13 oktober 2014
Jan Klarenbeek
VideoGalerij

Het vertolken van oude zeemansliederen

26 november 2014
Harrie Biesterbos

Sociëteit de Vriendschap

04 juli 2015
Ed de Haas

Huissense Umdracht

14 juli 2014
Joop Brons
VideoGalerij

De kermis in Keijenborg

25 september 2014
S. Bergervoet
Galerij

De tabaksteelt

29 september 2014
Herman Reijnen
Video

Op jacht met Midland Hunt

01 februari 2016
Marc Mattijssen

Banketstaaf: een exclusieve lekkernij

30 november 2015
Paul Hoftijzer

Gezegdes en het vroegere boerenleven in De Lebbenbrugge

11 januari 2016
Boerderijmuseum De Lebbenbrugge
Video

De dikke boom

21 april 2015
Eric Borrias

Blote benen met Pasen

08 maart 2015
Gerry
Video

Het carbidhart

22 mei 2015
Wouter
Video

Lüdovicus en de Wodanseik

11 mei 2014
Mijngelderland
Video

De tuin van het bruidspaar versieren

13 augustus 2014
O. Heinen