Kent u het woord ‘sjibbolet’?
Niet? Terwijl u misschien toch sjibbolets gebruikt?
Wie zegt bijvoorbeeld wel eens over Hattemers: “In Attum zit een untien in een ökkien met euj d’r in”?

Lang geleden vochten twee Israëlitische stammen met elkaar. De verliezers wilden de rivier over vluchten, maar werden daar staande gehouden. Ze moesten als een soort wachtwoord het woord ‘sjibbolet’ zeggen. Omdat de verliezers de ‘sj’ niet konden uitspreken, bleven ze hangen in ‘sibbolet’. Bij die gelegenheid vonden 42.000 verliezers de dood (bron: Richteren).

Sinds die tijd heet een woord, een zinnetje of een rijmpje waarmee anderen in hun taal worden kunnen worden herkend (en vaak ook bespot) een sjibbolet. In de Tweede Wereldoorlog werd zo het woord ‘Scheveningen’ gebruikt om bezetters te ontmaskeren.

Sjibbolets kennen we ook in het dialect, vooral om de ander in zijn ‘afwijkende’ taal te bespotten of juist het eigen dialect te benadrukken. 

Wie kent de volgende?
De sjout van Sjerpenzeel sjeert sjapen dat het sjond en sjand is (streekgenoten over Scherpenzeel); Die kump van verkesmerk (Apeldoorners over Arnhemmers); Bchood, bchiej en pchroem’n, doar könt de Zwolsers op rchroem’n (Epenaren over Zwolsers); Goat moar speulen achter de meulen, mien kiend (Terwoldsen over Oenenaren).

Misschien zijn er nog meer. Laat maar weten.

Categories:: Dagelijks leven Voorst Dialect Hattem

Meer verhalen

Video

De witte pauwen van Staverden

03 juli 2014
Hajo de Roo
VideoGalerij

Kastelenrit Vorden

26 september 2014
Willy Bogers

Een boom vol herinneringen

19 december 2014
Ann 't Hoen

Nieuwjaarsduik, een sociale, frisse traditie

03 februari 2015
Marja Schulenberg-v.d. Werf

Broodpap

13 mei 2015
Gerhard Kwak

Sociëteit Apeldoorn

18 juni 2014
Gerard Schurink

Eper Bijenmarkt

15 december 2015
M. de Voogd
Video

Mijn hondjes op de dierenbegraafplaats

15 april 2015
Diana Jansen
Galerij

Vendelzwaaien

09 september 2014
Wim Sanders
Galerij

Wassen met de hand

17 juni 2014
Gerritje de Boer-Wilbrink

Naveltje bloot en andere geboortelikeuren

30 maart 2015
Willem Heuzinkveld

De vrek van de Plaggeweg

11 mei 2014
Mijngelderland

Hattem herdenkt de bevrijding

29 april 2015
Elly v.d Wetering

Deurdonderen op verkaasie noar Oostenriek

23 november 2015
J. Akkerman

Flipje hielp kinderen de winter door

29 juli 2014
Alexandra van Steen
Galerij

Nationale Buitenspeeldag

12 juni 2014
Brenda Larbui

De coloradokever

28 april 2015
Gerhard Kwak
Video

Ies en Gies is Pannegies

17 maart 2015
Hans Berends

Op naar Spanje, met Normaal op de achtergrond!

03 december 2015
Michelle van Assen
Video

Een pinksterpop op ons dak

25 augustus 2014
Ada Kieft