Kent u het woord ‘sjibbolet’?
Niet? Terwijl u misschien toch sjibbolets gebruikt?
Wie zegt bijvoorbeeld wel eens over Hattemers: “In Attum zit een untien in een ökkien met euj d’r in”?

Lang geleden vochten twee Israëlitische stammen met elkaar. De verliezers wilden de rivier over vluchten, maar werden daar staande gehouden. Ze moesten als een soort wachtwoord het woord ‘sjibbolet’ zeggen. Omdat de verliezers de ‘sj’ niet konden uitspreken, bleven ze hangen in ‘sibbolet’. Bij die gelegenheid vonden 42.000 verliezers de dood (bron: Richteren).

Sinds die tijd heet een woord, een zinnetje of een rijmpje waarmee anderen in hun taal worden kunnen worden herkend (en vaak ook bespot) een sjibbolet. In de Tweede Wereldoorlog werd zo het woord ‘Scheveningen’ gebruikt om bezetters te ontmaskeren.

Sjibbolets kennen we ook in het dialect, vooral om de ander in zijn ‘afwijkende’ taal te bespotten of juist het eigen dialect te benadrukken. 

Wie kent de volgende?
De sjout van Sjerpenzeel sjeert sjapen dat het sjond en sjand is (streekgenoten over Scherpenzeel); Die kump van verkesmerk (Apeldoorners over Arnhemmers); Bchood, bchiej en pchroem’n, doar könt de Zwolsers op rchroem’n (Epenaren over Zwolsers); Goat moar speulen achter de meulen, mien kiend (Terwoldsen over Oenenaren).

Misschien zijn er nog meer. Laat maar weten.

Categories:: Dagelijks leven Voorst Dialect Hattem

Meer verhalen

Video

Karnemelksesaus

18 juni 2014
E. Takke
Video

Scharrelavonden in Hattem en Elburg

05 december 2015
Dirk Jan Septer en Piet Schuijn
Video

De Woeste Hoeve

21 augustus 2014
Peter Otterloo

Kiepenpap voor het goede doel

07 maart 2016
Marjolijn van Manen
Video

Het kerkelijk gebruik van de doop

12 maart 2015
Anki Rijpma-Smit
Galerij

Buurt en buurtgewoonten

11 juli 2014
Willi Wilbrink
Audio

De staaf van de smid

27 maart 2015
Gery Groot Zwaaftink
Video

Tour Culinair de Liemers

02 juli 2014
Erna Kruitwagen-Hajenius
Video

Sluitliederen onder de Pinksterkroon

20 mei 2015
Boerderijmuseum De Lebbenbrugge
Video

De Zeebeer

26 mei 2015
Bakker Rien

Blote benen met Pasen

08 maart 2015
Gerry
VideoGalerij

Krentenwegge als kraamcadeau

08 mei 2014
Gerda Bijzet
Galerij

Zwoerdrolletjes

08 februari 2015
Gerhard Kwak

De boerenwagen op de roggebroodweging

19 augustus 2014
monique nijman
GalerijAudio

Halfvastenoptocht in Angerlo

06 maart 2015
Danny Berntssen
Galerij

Ringsteken (rijden) in Loil

21 november 2014
Ap Dieker
VideoGalerij

Olieslaan uit beukennootjes

12 juli 2014
Ben van Os
VideoGalerij

Maak je eigen steen

01 juli 2014
Erna Kruitwagen-Hajenius