Kent u het woord ‘sjibbolet’?
Niet? Terwijl u misschien toch sjibbolets gebruikt?
Wie zegt bijvoorbeeld wel eens over Hattemers: “In Attum zit een untien in een ökkien met euj d’r in”?

Lang geleden vochten twee Israëlitische stammen met elkaar. De verliezers wilden de rivier over vluchten, maar werden daar staande gehouden. Ze moesten als een soort wachtwoord het woord ‘sjibbolet’ zeggen. Omdat de verliezers de ‘sj’ niet konden uitspreken, bleven ze hangen in ‘sibbolet’. Bij die gelegenheid vonden 42.000 verliezers de dood (bron: Richteren).

Sinds die tijd heet een woord, een zinnetje of een rijmpje waarmee anderen in hun taal worden kunnen worden herkend (en vaak ook bespot) een sjibbolet. In de Tweede Wereldoorlog werd zo het woord ‘Scheveningen’ gebruikt om bezetters te ontmaskeren.

Sjibbolets kennen we ook in het dialect, vooral om de ander in zijn ‘afwijkende’ taal te bespotten of juist het eigen dialect te benadrukken. 

Wie kent de volgende?
De sjout van Sjerpenzeel sjeert sjapen dat het sjond en sjand is (streekgenoten over Scherpenzeel); Die kump van verkesmerk (Apeldoorners over Arnhemmers); Bchood, bchiej en pchroem’n, doar könt de Zwolsers op rchroem’n (Epenaren over Zwolsers); Goat moar speulen achter de meulen, mien kiend (Terwoldsen over Oenenaren).

Misschien zijn er nog meer. Laat maar weten.

Categories:: Dagelijks leven Voorst Dialect Hattem

Meer verhalen

Stiefselavond

28 februari 2015
Gerry Klein Overmeen

De kunst van het webbingvlechten

17 november 2015
Kees Mijnsbergen
Galerij

Liemerse schink

13 januari 2015
Gerhard Kwak

'Jenne met de benne' op kerstavond

22 november 2014
B. Kleijn Winkel
Video

Doesburg Binnenste Buiten

01 juli 2014
Jaap Geurtsen
Galerij

Veluwse schellars

29 januari 2015
Gerhard Kwak
Video

Meiboom zetten

12 mei 2014
G.J. Uwland
Video

Zwarte Cross

23 maart 2015
Tante Rikie

Oogstfeest/proef lichtenvoorde

12 oktober 2015
Oogstfeest / Proef Lichtenvoorde

De buurt uitschieten

15 september 2015
Willem Arentsen

Een gupse water in het gezicht

26 juni 2015
N. Weijenberg-Dekker
Video

Halloween, hier moet je bij zijn !

29 oktober 2015
Roor de Gans

Elke maandag naar de stoffenmarkt

08 juli 2015
Annie van den Beld

Een bijzondere kerkdienst

28 juli 2014
A. Heetebrij
Video

De dikke boom

21 april 2015
Eric Borrias

Mispelkoekjes als basis voor Bommelaar Mispelbier

11 december 2015
Sil Stranders-Geluk
GalerijVideo

Roggebroodweging Muldersfluite

30 december 2014
Harry Somsen

Hoort, hoort! Zegt het voort!

26 oktober 2015
Frans van den Bos