Kent u het woord ‘sjibbolet’?
Niet? Terwijl u misschien toch sjibbolets gebruikt?
Wie zegt bijvoorbeeld wel eens over Hattemers: “In Attum zit een untien in een ökkien met euj d’r in”?

Lang geleden vochten twee Israëlitische stammen met elkaar. De verliezers wilden de rivier over vluchten, maar werden daar staande gehouden. Ze moesten als een soort wachtwoord het woord ‘sjibbolet’ zeggen. Omdat de verliezers de ‘sj’ niet konden uitspreken, bleven ze hangen in ‘sibbolet’. Bij die gelegenheid vonden 42.000 verliezers de dood (bron: Richteren).

Sinds die tijd heet een woord, een zinnetje of een rijmpje waarmee anderen in hun taal worden kunnen worden herkend (en vaak ook bespot) een sjibbolet. In de Tweede Wereldoorlog werd zo het woord ‘Scheveningen’ gebruikt om bezetters te ontmaskeren.

Sjibbolets kennen we ook in het dialect, vooral om de ander in zijn ‘afwijkende’ taal te bespotten of juist het eigen dialect te benadrukken. 

Wie kent de volgende?
De sjout van Sjerpenzeel sjeert sjapen dat het sjond en sjand is (streekgenoten over Scherpenzeel); Die kump van verkesmerk (Apeldoorners over Arnhemmers); Bchood, bchiej en pchroem’n, doar könt de Zwolsers op rchroem’n (Epenaren over Zwolsers); Goat moar speulen achter de meulen, mien kiend (Terwoldsen over Oenenaren).

Misschien zijn er nog meer. Laat maar weten.

Categories:: Dagelijks leven Voorst Dialect Hattem

Meer verhalen

Schooiersvrowke

12 mei 2014
Marijke Jansen

Zwembadchips

20 mei 2015
Gerhard Kwak

Arnhemse of beter Drielse aardappelkoek

05 februari 2016
Paul Hoftijzer

Koffie leuten

25 augustus 2014
g.abbink

Handige pleister

22 juni 2015
Gerhard Kwak

Verjaardagsboeket

05 februari 2015
Tariel Gwedelidze

Grote schoonmaak

08 maart 2015
Gerry
VideoGalerij

Blijde incomste

19 augustus 2014
Joris Leijten

Het liefdeslaantje van Vorden

06 januari 2016
Ina Brethouwer
Video

Een beestachtige moord

29 mei 2015
Eric Borrias
Video

Het Geldersch Volkslied

03 november 2014
h.b.barmentloo
Video

Optocht met historische tractoren

18 juni 2014
Annie de Groot

Robuust en elegant de botter

30 december 2015
Lotte van der Krogt

Gevulde koeken

22 september 2014
Hans van den Hoorn

Slachtvisite bij museum Smedekinck

29 oktober 2014
Klein Lebbink
VideoGalerij

Papier scheppen in Middelste Molen

08 mei 2014
Gerda Bijzet
Galerij

Volksfeest Winterswijk

12 november 2014
Merel Lindenhovius

Broodpap

13 mei 2015
Gerhard Kwak