Kent u het woord ‘sjibbolet’?
Niet? Terwijl u misschien toch sjibbolets gebruikt?
Wie zegt bijvoorbeeld wel eens over Hattemers: “In Attum zit een untien in een ökkien met euj d’r in”?

Lang geleden vochten twee Israëlitische stammen met elkaar. De verliezers wilden de rivier over vluchten, maar werden daar staande gehouden. Ze moesten als een soort wachtwoord het woord ‘sjibbolet’ zeggen. Omdat de verliezers de ‘sj’ niet konden uitspreken, bleven ze hangen in ‘sibbolet’. Bij die gelegenheid vonden 42.000 verliezers de dood (bron: Richteren).

Sinds die tijd heet een woord, een zinnetje of een rijmpje waarmee anderen in hun taal worden kunnen worden herkend (en vaak ook bespot) een sjibbolet. In de Tweede Wereldoorlog werd zo het woord ‘Scheveningen’ gebruikt om bezetters te ontmaskeren.

Sjibbolets kennen we ook in het dialect, vooral om de ander in zijn ‘afwijkende’ taal te bespotten of juist het eigen dialect te benadrukken. 

Wie kent de volgende?
De sjout van Sjerpenzeel sjeert sjapen dat het sjond en sjand is (streekgenoten over Scherpenzeel); Die kump van verkesmerk (Apeldoorners over Arnhemmers); Bchood, bchiej en pchroem’n, doar könt de Zwolsers op rchroem’n (Epenaren over Zwolsers); Goat moar speulen achter de meulen, mien kiend (Terwoldsen over Oenenaren).

Misschien zijn er nog meer. Laat maar weten.

Categories:: Dagelijks leven Voorst Dialect Hattem

Meer verhalen

Galerij

Oranjehuis

31 mei 2014
a van hagen

De melkbus

22 juli 2014
jan Reijnen

Achterhoekse heufkeze

24 november 2015
Gerhard Kwak
GalerijVideo

Roggebroodweging Muldersfluite

30 december 2014
Harry Somsen
Galerij

Doopjurk van bruidsjurk

05 februari 2015
Mevrouw J.J.Wijnhoud

Ontbijt op school

22 juli 2015
Gerhard Kwak

De Dikke Broeder bakken

11 mei 2014
Jette

Hansje in den Kelder

27 augustus 2014
Didy Kars
Video

Kruudmoes bij de Apeldoornse Vierdaagse

03 juni 2014
Arjan Hoefakker
Galerij

Palmpasen

07 februari 2015
Gerhard Kwak
Video

Pot deur mekare met nägelholt

06 april 2015
Gerhard Kwak

Koeien in de wei laten lopen

12 mei 2014
Marijke Jansen

De grote kookpot op de boerderij

13 april 2015
Jan Reijnen

De pindasoep uit Ghana naar Beek

26 januari 2016
Corry Vermeulen

Op de lat schrieven

27 mei 2015
Gerhard Kwak

Eper Bijenmarkt

15 december 2015
M. de Voogd