Kent u het woord ‘sjibbolet’?
Niet? Terwijl u misschien toch sjibbolets gebruikt?
Wie zegt bijvoorbeeld wel eens over Hattemers: “In Attum zit een untien in een ökkien met euj d’r in”?

Lang geleden vochten twee Israëlitische stammen met elkaar. De verliezers wilden de rivier over vluchten, maar werden daar staande gehouden. Ze moesten als een soort wachtwoord het woord ‘sjibbolet’ zeggen. Omdat de verliezers de ‘sj’ niet konden uitspreken, bleven ze hangen in ‘sibbolet’. Bij die gelegenheid vonden 42.000 verliezers de dood (bron: Richteren).

Sinds die tijd heet een woord, een zinnetje of een rijmpje waarmee anderen in hun taal worden kunnen worden herkend (en vaak ook bespot) een sjibbolet. In de Tweede Wereldoorlog werd zo het woord ‘Scheveningen’ gebruikt om bezetters te ontmaskeren.

Sjibbolets kennen we ook in het dialect, vooral om de ander in zijn ‘afwijkende’ taal te bespotten of juist het eigen dialect te benadrukken. 

Wie kent de volgende?
De sjout van Sjerpenzeel sjeert sjapen dat het sjond en sjand is (streekgenoten over Scherpenzeel); Die kump van verkesmerk (Apeldoorners over Arnhemmers); Bchood, bchiej en pchroem’n, doar könt de Zwolsers op rchroem’n (Epenaren over Zwolsers); Goat moar speulen achter de meulen, mien kiend (Terwoldsen over Oenenaren).

Misschien zijn er nog meer. Laat maar weten.

Categories:: Dagelijks leven Voorst Dialect Hattem

Meer verhalen

Video

Beleg en ontzet van Huissen

12 mei 2014
Jan Wannet

De familievete in een Achterhoeks dorp

07 augustus 2014
Margreet Boot
VideoGalerij

Olieslaan uit beukennootjes

12 juli 2014
Ben van Os

Het laatste stukje kerkenpad in Puiflijk

05 januari 2016
Jan Reijnen
Galerij

Eten uit de krant

09 mei 2014
Willem Franck

Eten op nieuwjaarsdag

25 september 2014
Mevr. Beijnen

Bloesemtocht Geldermalsen

13 oktober 2014
Marja Kemperman
Galerij

Taptoe Borculo

04 februari 2015
Marja Schulenberg-v.d. Werf
Galerij

Jarenlang met Bennie Jolink op de foto

18 december 2015
Jan Gert De Boer

Keltische horoscoopbomen in Zevenaar

08 februari 2016
Ton van den Beld
Galerij

Rolpens

15 februari 2015
Gerhard Kwak
Video

Carbidschieten

11 mei 2014
Jette
Video

Erfhuis op de Oud Veluwse Markt

18 november 2014
Ad Guldie

Generaties lang vernoemd naar Opa

12 maart 2015
Gerdien van der Zee
Video

Een pinksterpop op ons dak

25 augustus 2014
Ada Kieft

Schooiersvrowke

12 mei 2014
Marijke Jansen