Zuiderzee, helemaal verdwenen maar de eet-tradities niet


Toen in 1932 de Zuiderzee verdween en langzaam veranderde in een groot zoetwaterbassin, veranderde er veel meer dan waar men toen al bang voor was. Maar de menselijke inventiviteit vindt altijd nieuwe openingen, hoewel dat zeker toen niet voor iedereen gold. Voor alle Zuiderzee vissersplaatsen was de Zuiderzeeharing en de verwerking ervan heel belangrijk. De traditionele visserij met houten schepen rond verdween in de loop van de jaren daarna, maar de oorspronkelijke rokerijen voor haring gingen paling en vooral ook makreel verwerken.

Gerookte haring maakte een belangrijk onderdeel van het gangbare eetpatroon in de lage landen uit. Het was goedkoop en lang te bewaren. Pas na de verlaging van de vleesprijzen aan het eind van de 19e eeuw verloor gerookte haring, en dus bokking in welke vorm dan ook zijn prominente plaats in ons voedsel.

Maar oude recepten bleven bestaan in vele Zuiderzeeplaatsen. Zo ook boerenkool met gerookte haring. Dus een gerecht om uit te proberen. Zeker als je gaat maken met een Harderwijker. Dat is een soort gefileerde, gerookte haring, een kipper dus, maar dan zonder kop. Een product uit de huidige tijd, waarbij je gebruik maakt van de oude rooktechniek voor paling.  De palingroker Dries van den Berg in Harderwijk maakt tegenwoordig nog steeds gerookte haring. Een heerlijke warm gerookte lekkernij.

Harderwijker boerenkool:

  • ½ kilo boerenkool, fijn gesneden
  • Groente bouillon
  • Azijn
  • 1 ½ kilo kruimige aardappel, geschild in blokjes gesneden
  • Zout
  • melk
  • boter
  • 400 gram licht gerookt spek in kleine blokjes
  • 3 ui, in plakjes gesneden
  • Peper, zout, wat tijm, suiker
  • ( eventueel wat gekookte witte bonen)
  • 4 harderwijkertjes

Erbij mosterd, tafelzuur en azijn.

Bereiding

Bak de spekjes uit in een spekpannetje.

Zet de blokjes aardappel op met niet te veel water en wat zout. Kook de aardappels in maximaal 25 minuten gaar. Dan afgieten ( het kookvocht bewaren). De aardappels tot puree stampen, met wat kookvocht, melk en boter mengen, zodat het een lekkere puree wordt. Op smaak met peper, zout en eventueel nootmuskaat.

Intussen in een andere pan de fijngesneden boerenkool in wat groente bouillon met twee eetlepels azijn erbij, gaar koken. Naar onze huidige smaak maximaal 25 minuten, vroeger veel langer. Het kooknat daarna afgieten. Op smaak maken met eventueel wat zout.

Giet wat spekvet in een koekenpan en bak daarmee en in de ui licht bruin. Dan peper, zout, wat tijm en suiker erover en de uien van een mooi bruin suikerlaagje voorzien. Heeft men nog wat gekookte bonen over kan men die samen met de ui dan opwarmen.

Vermeng de aardappelpuree, de afgegoten boerenkool en de uitjes door elkaar.

Serveer met de uitgebakken spekjes naast de boerenkool en de haringen er boven op.

  • We hebben er voor gekozen om de boerenkool , apart van de aardappels te bereiden. Het biedt als voordeel dat men de gaarheid van beide voor beter in de hand heeft en ook beide producten beter op smaak kan maken.
  • Voor de Harderwijkertjes: Vishandel en Rokerij Dries van den Berg in Harderwijk rookt vrijwel elke dag opnieuw paling en regelmatig gefileerde haring.

Traditie maakt eten nog leuker.

Categories:: Eten en drinken Streekgerecht Recept Vis Harderwijk Keuze van de redactie

Meer verhalen

Een verzetskruis ontvangen

09 juni 2015
Ina Brethouwer
Galerij

Doopjurk van bruidsjurk

05 februari 2015
Mevrouw J.J.Wijnhoud

Galgenmaal à la Keltie bij afscheid Normaal

14 december 2015
Keltie de kok
Video

Lüdovicus en de Wodanseik

11 mei 2014
Mijngelderland

Indonesisch eten

05 februari 2015
Simone Cornelissen

Normaal gooit met gouden LP

15 juni 2015
Jan Greven alias brekken Gijs  

Koeien in de wei laten lopen

12 mei 2014
Marijke Jansen
Video

Schele Guurte

28 oktober 2014
Gery Groot Zwaaftink

Bikkelspel

18 augustus 2015
Gerhard Kwak

De kool en de geit

18 augustus 2014
Dini van der Velde

Ongel: de voorganger van frituurvet

13 januari 2016
Gerhard Kwak

Communicatie via briefjes

09 mei 2014
R.J.Vreekamp

Hattemerbroek

22 juli 2014
Dini van der Velde

Omenten van fruitbomen

18 november 2015
Jan Reijnen

Op vakantie gaan

12 mei 2014
marijke jansen

Bräöderkes of knorhaantjes

05 augustus 2015
Gerhard Kwak
Video

Tractorpulling Lochem

17 november 2014
Franco Vermij
Video

De taal van de molenwieken

22 september 2014
Ans Roefs

Erebogen met Koninginnedag

06 januari 2015
Mieke de Borst-van Herwijnen
Video

Mechteld ten Ham

05 november 2014
Lizette van Hoven