Gebrande koffie zoals wij die nu kennen was er aan het begin van 1900 nog niet. Koffie werd in kleine partijen gebrand door winkeliers op verzoek van de klant, maar ook thuis, met behulp van een verscheidenheid aan apparaten. De koffiebrander was vroeger een veel gebruikt apparaat. De brander is afkomstig van mijn oma die hem meer dan een eeuw geleden nog gebruikte. 

De huisbrander waar ik het hier over heb werd, vooral op het platteland, nog tot ver na 1920 gebruikt. Het is een soort gietijzeren zakketel (voor op een hout- of kolenfornuis) van gietijzer. Om de ketel te gebruiken haalde je een aantal ringen uit de bovenkant van het fornuis zodat je de ketel als het ware op de hete kolen of het brandende hout kon laten zakken. Vandaar de naam. Wanneer de ketel goed warm was gingen vanaf de bovenkant de ongebrande bonen erin. Waarna de ketel gesloten werd. Bovenop de ketel zit een slinger waarmee je een soort schep binnen in de pan ronddraait. Zo roerde je de bonen door de hete ketel en kon je ze gelijkmatig branden. Na het branden werden ze op een schone doek gestort om af te koelen en bewaard in een bus met deksel. Voor het gebruik werden ze gemalen in een handkoffiemolen.

Op de bijgeplaatste foto’s zie je een koffiebrander op een oud kolen gestookt fornuis met ringen (foto: Veluws museum)

Gerelateerde verhalen

Koffie leuten Koffie leuten

Tag / Lijst: Eten en drinken

Meer verhalen

Oud-Lunterse Dag

23 juni 2014
Albert Hendriksen
Galerij

Eieren zoeken bij de Bekmansbrook

11 juli 2014
Gerrit Klokman

Zuurkool “verrot lekker”

14 oktober 2015
Ina Brethouwer
Video

Gezond door kruiden?

13 mei 2015
Elvira van Tinteren

Sociëteit de Vriendschap

04 juli 2015
Ed de Haas

Radiozendmarkt

28 mei 2014
marijke buter
VideoGalerij

Hanzedag Doesburg

19 juli 2014
Frieda Oosten

Dansen in Sonsbeek

05 februari 2015
mevrouw G.Vach

Wild stropen 'soms' een noodzakelijk kwaad ?

03 februari 2016
Aris Blankenspoor

Naveltje bloot en andere geboortelikeuren

30 maart 2015
Willem Heuzinkveld

De duivelspop op het paasvuur

30 maart 2015
Jan Wannet

Streekroman brengt tradities in beeld

22 maart 2016
Gerda Geven en Marjon Hoeks
Galerij

Lepeltje koningin Beatrix

05 februari 2015
Simone Cornelissen

Kladdegat spookhond in Hattem

02 februari 2015
Albert ten Cate
Galerij

Bijzondere uitvaart met loopkoets

18 augustus 2014
Addy Borgstein en Jolanda Verkuijl-Borgstein

Kerststallen al eeuwen oud.

23 december 2014
henk van Dorland
Video

Tractorpulling Lochem

17 november 2014
Franco Vermij

Een WimKokje doen

30 juni 2014
Saskia van Heijster
Video

Overvliegende scouts

06 mei 2015
Jeroen Brummelman

Drie generaties huisslachters

20 juni 2014
Piet van der Linden