Gebrande koffie zoals wij die nu kennen was er aan het begin van 1900 nog niet. Koffie werd in kleine partijen gebrand door winkeliers op verzoek van de klant, maar ook thuis, met behulp van een verscheidenheid aan apparaten. De koffiebrander was vroeger een veel gebruikt apparaat. De brander is afkomstig van mijn oma die hem meer dan een eeuw geleden nog gebruikte. 

De huisbrander waar ik het hier over heb werd, vooral op het platteland, nog tot ver na 1920 gebruikt. Het is een soort gietijzeren zakketel (voor op een hout- of kolenfornuis) van gietijzer. Om de ketel te gebruiken haalde je een aantal ringen uit de bovenkant van het fornuis zodat je de ketel als het ware op de hete kolen of het brandende hout kon laten zakken. Vandaar de naam. Wanneer de ketel goed warm was gingen vanaf de bovenkant de ongebrande bonen erin. Waarna de ketel gesloten werd. Bovenop de ketel zit een slinger waarmee je een soort schep binnen in de pan ronddraait. Zo roerde je de bonen door de hete ketel en kon je ze gelijkmatig branden. Na het branden werden ze op een schone doek gestort om af te koelen en bewaard in een bus met deksel. Voor het gebruik werden ze gemalen in een handkoffiemolen.

Op de bijgeplaatste foto’s zie je een koffiebrander op een oud kolen gestookt fornuis met ringen (foto: Veluws museum)

Gerelateerde verhalen

Koffie leuten Koffie leuten

Tag / Lijst: Eten en drinken

Meer verhalen

Zwembadchips

20 mei 2015
Gerhard Kwak
VideoGalerij

Buurtgebruiken rondom het huwelijk

11 juli 2014
Willi Wilbrink

Folk-song over Bommel-gevoel

17 december 2015
Laurens Krah

Paard springen over levend paard!

18 juni 2014
Marjan Heil
Galerij

Een traditionele Achterhoekse bruiloft

21 oktober 2014
Harm en Mielke van Egmond
Galerij

Oranjefeest op de rotonde

23 juni 2014
Giorgio Ambrawo

Oude kleren aan naar een optreden van Normaal

20 februari 2015
André Oostindiën

De Zwarte vrouwe van Staverden

26 februari 2015
Redactie

Diekhook in 't Lech

20 april 2015
Marloes Fleissner

Verkleden met Koninginnedag

15 juni 2014
Ria Rozendal
Galerij

Volksfeest Winterswijk

12 november 2014
Merel Lindenhovius

Een verzetskruis ontvangen

09 juni 2015
Ina Brethouwer

Faust in Waardenburg

13 oktober 2014
M. Peters
Galerij

'N Duvels drankje

11 juli 2015
Paul Hoftijzer
Galerij

Liemerse schink

13 januari 2015
Gerhard Kwak

Oma's 'moes' op Nieuwjaarsdag

27 juni 2014
Johan en Francis Tiemens
Galerij

Palmpasen

07 februari 2015
Gerhard Kwak
Audio

De koolhazen

20 maart 2015
Gery Groot Zwaaftink