Gebrande koffie zoals wij die nu kennen was er aan het begin van 1900 nog niet. Koffie werd in kleine partijen gebrand door winkeliers op verzoek van de klant, maar ook thuis, met behulp van een verscheidenheid aan apparaten. De koffiebrander was vroeger een veel gebruikt apparaat. De brander is afkomstig van mijn oma die hem meer dan een eeuw geleden nog gebruikte. 

De huisbrander waar ik het hier over heb werd, vooral op het platteland, nog tot ver na 1920 gebruikt. Het is een soort gietijzeren zakketel (voor op een hout- of kolenfornuis) van gietijzer. Om de ketel te gebruiken haalde je een aantal ringen uit de bovenkant van het fornuis zodat je de ketel als het ware op de hete kolen of het brandende hout kon laten zakken. Vandaar de naam. Wanneer de ketel goed warm was gingen vanaf de bovenkant de ongebrande bonen erin. Waarna de ketel gesloten werd. Bovenop de ketel zit een slinger waarmee je een soort schep binnen in de pan ronddraait. Zo roerde je de bonen door de hete ketel en kon je ze gelijkmatig branden. Na het branden werden ze op een schone doek gestort om af te koelen en bewaard in een bus met deksel. Voor het gebruik werden ze gemalen in een handkoffiemolen.

Op de bijgeplaatste foto’s zie je een koffiebrander op een oud kolen gestookt fornuis met ringen (foto: Veluws museum)

Gerelateerde verhalen

Koffie leuten Koffie leuten

Tag / Lijst: Eten en drinken

Meer verhalen

Sabbatviering

26 februari 2015
Ben Veenhuis
Video

Aardbeiendag in Zaltbommel

17 april 2015
TRIP Zaltbommel

Kniepertjes bakken

29 juni 2015
J. Roessink
Audio

Het hijgende paard in de holle weg

14 maart 2015
Gery Groot Zwaaftink

Machinist stoomgemaal De Tuut

11 mei 2014
Wim Monnich
Video

De huisslachting

09 september 2014
Eibert Kuiper
VideoGalerij

De Sint Maartenviering in Zaltbommel

07 november 2014
Henk Hermsen

Rode zakdoek

18 maart 2015
Gerhard Kwak

Handige pleister

22 juni 2015
Gerhard Kwak

Lammetjesdag en schaapsscheerdersfeest

28 december 2015
Geesje Eleveld
Galerij

11.11 app groep uit de Heksenketel

29 januari 2015
Jan Willem van der Hogen
Video

De traditionele paasstollen

11 maart 2015
Hugo Jansen

Faust in Waardenburg

13 oktober 2014
M. Peters
Video

Koek slaan

12 augustus 2014
Gea

Aanzegger, aanspreker, begrafenisondernemer...

09 februari 2015
Willi Wilbrink-Hensbergen

Originele Achterhoekse Smokkeltocht

04 februari 2015
Marja Schulenberg-v.d. Werf
Galerij

Mijn vriendin als Sarah

15 december 2014
Anita Berntsen
Video

Karnemelksesaus

18 juni 2014
E. Takke

Op zaterdag ging scheren voor knippen

04 januari 2015
Jan Reijnen
Video

Hangop

03 juli 2015
De boerinnen van Varik