Gebrande koffie zoals wij die nu kennen was er aan het begin van 1900 nog niet. Koffie werd in kleine partijen gebrand door winkeliers op verzoek van de klant, maar ook thuis, met behulp van een verscheidenheid aan apparaten. De koffiebrander was vroeger een veel gebruikt apparaat. De brander is afkomstig van mijn oma die hem meer dan een eeuw geleden nog gebruikte. 

De huisbrander waar ik het hier over heb werd, vooral op het platteland, nog tot ver na 1920 gebruikt. Het is een soort gietijzeren zakketel (voor op een hout- of kolenfornuis) van gietijzer. Om de ketel te gebruiken haalde je een aantal ringen uit de bovenkant van het fornuis zodat je de ketel als het ware op de hete kolen of het brandende hout kon laten zakken. Vandaar de naam. Wanneer de ketel goed warm was gingen vanaf de bovenkant de ongebrande bonen erin. Waarna de ketel gesloten werd. Bovenop de ketel zit een slinger waarmee je een soort schep binnen in de pan ronddraait. Zo roerde je de bonen door de hete ketel en kon je ze gelijkmatig branden. Na het branden werden ze op een schone doek gestort om af te koelen en bewaard in een bus met deksel. Voor het gebruik werden ze gemalen in een handkoffiemolen.

Op de bijgeplaatste foto’s zie je een koffiebrander op een oud kolen gestookt fornuis met ringen (foto: Veluws museum)

Gerelateerde verhalen

Koffie leuten Koffie leuten

Tag / Lijst: Eten en drinken

Meer verhalen

De coloradokever

28 april 2015
Gerhard Kwak
Video

Het wonderkruisje van het Reijerink

13 april 2015
Gery Groot Zwaaftink
Video

De Nijmeegse Kermis

26 juni 2014
Joop Noordzij
VideoGalerij

Krentenwegge als kraamcadeau

08 mei 2014
Gerda Bijzet

Lathumse Volksfeesten

03 maart 2015
Sylvia van Orden

Een WimKokje doen

30 juni 2014
Saskia van Heijster
Video

Maatwerk van de zadelmaker

17 maart 2016
Herman van de Bunt

't Olde Wief binnenhalen

09 augustus 2015
Ina Brethouwer

De geur van drogend wasgoed

07 december 2015
Gerhard Kwak

Kraamvrouwenkost

13 maart 2015
Gerhard Kwak

Aan de zwaluwen het weer aflezen

15 juli 2015
Ina Brethouwer

De vlier: brengt zegen en schrikt heksen af

16 september 2015
Ina Brethouwer

Beugelen in Opijnen

16 januari 2016
Angela Van De Koppel

Gekookte oren voor de hond

27 oktober 2014
Rita van Liere

Baby's in de trouwjurk

16 maart 2015
Willi Wilbrink-Hensbergen

Spelen met een varkensblaas

12 februari 2015
Gerhard Kwak

Liedjes bij bruiloft

08 augustus 2014
Albert Steert

Vergeten snoep

04 juli 2014
Grady Hendriks

Kito de Dijkpoortkat en Herman Willem Daendels

22 april 2015
Sandra Oosterveen

Met de veekar naar Normaal

02 december 2015
Mark Beerepoot