Het Hummelose Volksfeest (vaak de Hummelse Kermis genoemd) wordt sinds mensenheugenis gehouden op de tweede woensdag van september en de dinsdag ervoor. Het is een feest van en voor de Hummelose bevolking dat bol staat van oude tradities zoals de optochten van schutters en ruiters, ringsteken te paard, bielemannen die geesten verjagen, vaandelslaan, spelletjes voor de jeugd, vogelknuppelen en het vogelschieten met oude geweren.

 

Oorsprong

Het is een traditie die haar oorsprong heeft in de aloude oogstfeesten. De Hummelose bevolking bestond in vroeger jaren voor het grootste gedeelte uit boeren die na het binnenhalen van de oogst zich een dag wilden vermaken.

Kermissen worden in de Achterhoek vaak volksfeesten genoemd. Volksfeesten vervullen precies dezelfde functie en kennen dezelfde vermaken als de kermissen. Kermissen en volksfeesten hebben een lange traditie achter zich, maar de volksvermaken hebben in de loop der eeuwen nauwelijks veranderingen ondergaan.

Het Hummelose Volksfeest is van oorsprong een oogstfeest. Er voltrekt zich dan in Hummelo weer een stukje folklore.

 

Optocht met schutters, ruiters, bielemannen en muziek

Een optocht van schutters, ruiters, dorpsmuziekkorps en natuurlijk de bielemannen trekt door het dorp. Een belangrijk onderdeel is de rondgang met het vaandel langs de verschillende notabelen van de dorpsgemeenschap zoals de graaf, dominee, dokter. Deze rondgang zou volgens sommigen een lang bewaard overblijfsel zijn van de vroegere Thorverering, waarbij de grond van de landheer en de "vrije-geërfden"gezegend werd met een versierde tak. Deze tak is inmiddels vervangen door het vaandel. De uit te voeren bewegingen, het beschrijven van de magische cirkels die de grond tegen alle kwaad moeten beschermen, zijn historisch bepaald. In de figuur van de commandant van de schutterij kun je nog de oude hogepriester herkennen, die met een plechtig gebaar de ban ophief en de bezweringsformule uitsprak. In plaats van diens lauwerenkrans kwam de hoge hoed en ter vervanging van de magische staf kwam de getrokken sabel.

Een belangrijk symbool dat vaak in eeuwenoude rotstekeningen terugkomt is de bijl. De bijl zou verband kunnen houden met de eerbied die onze voorvaderen hadden voor de machtige god Thor. Van diens goede luim zou het afhangen of de oogst door voldoende regenval gunstig zou uitvallen. De bielemannen waren in de oudheid plechtstatige bijldragers. Zij hebben zich in de loop der jaren veranderd tot drie buitelende grappenmakers, die met hun grollen en grimassen het hele dorp op stelten zetten.

 

Bieleman

De definitie van bielemannen volgens Encarta/Winkler Prins (Microsoft Corporation/Elsevier) luidt als volgt: "bielemannen( 'bijlmannen'), mannen die bij de optocht van een schuttersgilde (zie schutterij), soms ook bij bruiloften, in Limburg en hier en daar in Gelderland en Overijssel (o.a. Hoog- en Laag-Keppel, Hummelo, Drempt) te voet of te paard aan de stoet voorafgaan om met hun bijlen de (vooraf opzettelijk aangebrachte) hinderpalen uit de weg te ruimen. Als beloning vinden zij achter elke versperring een fles bier of wijn. Meestal dragen ze een kolbak, een zware baard, een leren voorschoot en een bijl met een lange steel. In vroeger tijden hadden de bielemannen o.a. het recht de huizen te doorzoeken naar dienstmeisjes, tegenwoordig houden ze het bij het omhelzen van toeschouwsters. Ze vertonen veel overeenkomst met de wildemannen of hommes-sauvages die processies (als die van Sint-Evermarus te Rutten) en optochten (Malmédy) voorafgaan."

Gerelateerde verhalen

Bielemannen in Hummelo Bielemannen in Hummelo

VideoGalerij
Categories:: Evenementen Volksfeest Hummelo Keuze van de redactie Kermis September Gilden en schutterijen

Meer verhalen

Video

Vroeg Carnaval in Nöttedarp

20 januari 2016
Clemens Elshoff
Video

Airborne wandeltocht, één groot festijn

31 maart 2015
Riky Arends-Otten
Galerij

Spelen met een snorrebotje

02 maart 2015
Gerhard Kwak

Westerbouwing

03 februari 2015
Mevrouw Eutjes

Als jij eet, eet iedereen

22 januari 2016
Frits Schoonderwal

Pakjes rondbrengen met paard en wagen

02 februari 2015
Mevr. van der Zeeland

Indonesisch eten

05 februari 2015
Simone Cornelissen

De coloradokever

28 april 2015
Gerhard Kwak
Video

Smoks Hanne

08 augustus 2014
Harry Somsen

Beugelen als sport

22 april 2015
Harry Peters

De Zwarte vrouwe van Staverden

26 februari 2015
Redactie
Video

Midwinterhoornblazen

12 mei 2014
Bert Bloemert
Video

Doesburg Binnenste Buiten

01 juli 2014
Jaap Geurtsen

Erebogen met Koninginnedag

06 januari 2015
Mieke de Borst-van Herwijnen

Het maken van een “halster”

27 oktober 2015
Stichting Boerengoed Achterhoek

Eiertikken met de fietsclub

13 juli 2015
Gerhard Kwak

Palm palm Pasen

06 mei 2015
Leo van der Linde
Video

De taal van de molenwieken

22 september 2014
Ans Roefs
Galerij

De Sinterklaastafel

25 augustus 2014
Jan Kreijenbroek
Video

De witte juffer van Kernhem

16 september 2014
Peter