Wacht u vandaag te lang, dan kunt u rekenen op lege schappen in de winkels waar de zoetigheid ooit stond. U heeft nog even tijd om iets lekkers in huis te halen voor de kinderen die vanavond aan de deur komen vanwege 11 november; de dag waarop we Sint Maarten herdenken.

Samenraapsel van gebruiken en feesten

Het zingen van liedjes en het lopen met zelfgemaakte lampionnen is een samenvoeging van diverse feesten en gebruiken. 11 november is de dag waarop de katholieken Maarten van Tours herdenken. Hij was in de vierde eeuw bisschop van de Franse stad Tours. Tegenwoordig kennen we Sint Maarten vooral van het verhaal waarin hij de helft van zijn mantel afstond aan een bedelaar. Maar 11 november was vroeger ook de datum waarop de oogst binnengehaald moest zijn en het vee op stal ging en grote Sint-Maartensvuren werden ontstoken. Dat gebruik vond zijn oorsprong in een Germaans feest ter ere van Wodan. Men bracht dankoffers en brandde reinigende vuren om de vruchtbaarheid van het land en vee te bevorderen. Vandaar dat vuur - het kaarsje - in de lampions.

Regionale verschillen

Iedere regio in Nederland heeft zijn eigen Sint-Maartenliedjes. Zo hebben ze het in Hattem over 'Sinte Marten keugeltien, met zien ronde reugeltien', wat verwijst naar de rode kleur van de mantel en hoofddeksel van de heilige.

In de omgeving van Mechelen wordt de eigenaar van een gesloten deur getrakteerd op de sneer: 'Hoog huis leeg (liejg = laag) huis, er zit een gierige pin in huis'.

In de Achterhoek worden gulle gevers beloond: 'Hölleken op een tölleken, Sunte Martens kölleken. Geef wat, hol wat, geef den armen Thomas wat. ‘k kwam eens bij een rijke man, den zovele geven kan, gevend zal hij leven, Zalig zal hij sterven, de hemel zal hij erven, God zal hem belonen met honderddoezend kronen.'

Vorig jaar zat de Zaltbommelse Sint Maarten op de wagen:

Waar wordt Sint Maarten nog gevierd in Gelderland? Laat uw reactie achter!

foto homepage: ANP

Categories:: Redactioneel Sint Maarten

Meer verhalen

Audio

De staaf van de smid

27 maart 2015
Gery Groot Zwaaftink

De Veluwse heidekoek

26 februari 2016
Ton Kamphuis

Gasthuiscarillon in de oorlog

15 december 2015
K.Laansma
VideoGalerij

Hummelose Volksfeest

07 augustus 2014
Harold Pelgrom

Sabbatviering

26 februari 2015
Ben Veenhuis

Flipje hielp kinderen de winter door

29 juli 2014
Alexandra van Steen

Zwembadchips

20 mei 2015
Gerhard Kwak

Vergeten snoep

04 juli 2014
Grady Hendriks
Galerij

Vendelzwaaien

09 september 2014
Wim Sanders

Poppetjes maken van klei

18 juni 2014
Willem Wiegers

Eerste noaber, tweede noaber, derde noaber

17 november 2014
Chrisje Mogendorff-Ooïnk

Pinksterpoppen in Buren

09 juni 2015
Mia van Os
Video

Een pinksterpop op ons dak

25 augustus 2014
Ada Kieft
Video

De Nijmeegse Kermis

26 juni 2014
Joop Noordzij

Koude klompen

17 december 2015
Gerhard Kwak

Belang en waarde van het KNIL

20 augustus 2014
Aarnout Mijling

Verjaardagsboeket

05 februari 2015
Tariel Gwedelidze