Het carillon in de Zaltbommelse Gasthuistoren stamt uit de 17e eeuw. De klokken zijn gegoten door de beroemde klokkengieters François en Pierre Hemony, de absolute wereldtop uit die tijd. Een kostbare schat om te koesteren, door de tijden heen.

Vanuit de toren zorgt de beiaardier er al eeuwen voor dat de mooiste muziek over Zaltbommel klinkt. Het verhaal gaat dat de klanken van het carillon in 1842 zelfs de beroemde componist Franz Liszt wisten te verleiden tot een bezoekje aan de toren. Hij was (per stoomboot) via de Waal op doorreis en zou het carillon en de bespeler met een bezoek hebben vereerd. De huidige stadsbeiaardier (Ru Stolk) doet zijn werk alweer meer dan 40 jaar op dinsdagen tijdens de markt net zoals zijn voorgangers deden.

De klokken begraven

In de Tweede Wereldoorlog slaagde de Bommelse burgerij erin om de fraaie klokken te behouden door ze te verbergen. In december 1944 gaven de Duitse bezetters opdracht om de Gasthuistoren af te breken. In omliggende plaatsen waren er al kerktorens opgeblazen. De Gasthuistoren werd gedeeltelijk afgebroken: de lantaarn, het bovenste deel, werd verwijderd, zodat de toren niet meer kon worden gebruikt als uitkijkplek.

Smid Cees Mooring moest het carillon demonteren. Met gevaar voor eigen leven slaagde hij er met zijn medewerkers in om de klokken naar zijn huis in de Oliestraat te brengen. In het donker hebben ze de klokken begraven in de achtertuin. Daar, onder een bed viooltjes in zijn achtertuin, wachtten de klokken zwijgend het einde van de oorlog af. O schrik, toen ze weer werden opgegraven waren er een paar zoek! Ze waren diep in de drassige bodem gezakt, bleek later. Zware kwaliteit, die Hemonyklokken…

Poëtische smeekbede

In het gemeentehuis van Zaltbommel hangt op de kamer van Margot Schreuder nog een herinnering aan die tijd. Op de achterkant van een klein schilderij van de Gasthuistoren staat een gedicht uit 1946. Een jaar na de bevrijding roept de dichter op om geld in te zamelen en de toren weer te herstellen, inclusief carillon en paardenspel.

www.gasthuiskapel.nl/carillon

Categories:: Muziek Zaltbommel Klokluiden

Meer verhalen

Video

Midwinterhoornblazen

12 mei 2014
Bert Bloemert

De sprookjeswereld van de krozenboom

25 augustus 2015
Paul Hoftijzer
Galerij

Zwoerdrolletjes

08 februari 2015
Gerhard Kwak
VideoGalerij

Papklok

09 juli 2014
A Timmer- Jansen
Video

Valkhof in de zon

14 april 2015
William Smulders

Generaties lang vernoemd naar Opa

12 maart 2015
Gerdien van der Zee
Video

Vroeg Carnaval in Nöttedarp

20 januari 2016
Clemens Elshoff

Zypendaalse appelstruif

27 januari 2016
Paul Hoftijzer

Vruchten plukken en rapen

20 augustus 2014
Bets Reijnen van Zwam

Eén borreltje en dan wegwezen

06 november 2015
Gerhard Kwak
Video

De doop van examenkandidaten

19 februari 2016
Jan Terbeek

Fruitcorso

02 september 2014
Sjaan van Es

Zwemmen in de IJssel

10 oktober 2014
Wim Snel

Gevulde koeken

22 september 2014
Hans van den Hoorn
Video

De Ossenmarkt in Putten

11 mei 2014
Jette
Audio

De eerste Brug over de Waal

06 februari 2015
Gery Groot Zwaaftink

Griesmeelpudding met stevenssaus

20 mei 2015
Paul Hoftijzer
Galerij

Rolpens

15 februari 2015
Gerhard Kwak

Aaltens Volkslied

06 mei 2015
Ina Brethouwer