Op bijna alle kleine boerderijtjes in het land van Maas en Waal was een grote kookpot van rond 200 liter inhoud aanwezig. Vaak stond deze in een hoekje van de deel in het achterhuis, of deze was aanwezig in een bijgebouw: het zgn bakhuis. Deze kookgelegenheden hadden vaak een schoorsteen van geringe hoogte, zowel in het bakhuis als in de hoek van de deel. Deze kookpot werd gebruikt om varkensvoer van het eigen bedrijf te bereiden; dit werd dan gekookt en vermalen in een mengmachine.

Bij het zgn. huisslachten werd zo’n 150 liter water aan de kook gebracht om de haren van het gedode varken van zijn huid te schrapen. Maar op de zondagmiddagen werd er in de meeste gevallen de kookwas van het gezin in gedaan. Veelal werd eenmaal per week gewassen en de kookpot verwarmd.

Mij staat nog bij dat in een groepje van een 5-tal boerenbehuizingen de vaders op zondagmiddag de waspot aan de kook brachten. Al deze schoorsteentjes van geringe hoogte gaven in de omgeving een rookneerslag, afhankelijk van de weersomstandigheden. De zgn. fornuispot werd met schanshout gestookt; dit schanshout bestond uit twijgen van hout die tevoren tot bossen waren gebonden, en die droog werden bewaard onder een afdak. Men zat op een kist voor de kookpot en het te lange schanshout werd op de knie aan passende stukken gebroken, zodat het op het rooster van de vuurbak paste. Dit vuurtje stoken was ook nog een beetje aardigheid, en wij als kinderen mochten dan ook een handje helpen. Nadien werd deze kookpot afgedekt met oude jassen om de inhoud warm te houden voor de vaste wasdag op maandag.

Met de komst van de automatische wasmachine in de jaren zestig was dit vuurtje stoken ook verleden tijd. De kookpotten werden geleidelijk aan gesloopt en je kwam ze nog enige tijd tegen als grote bloembakken bij bepaalde gelegenheden.

De kookpot van 200 liter inhoud in een bakhuis

Categories:: Dagelijks leven Maas en Waal Slacht Eten en drinken

Meer verhalen

VideoGalerij

Blijde incomste

19 augustus 2014
Joris Leijten

Keltische horoscoopbomen in Zevenaar

08 februari 2016
Ton van den Beld

Vooraan staan bij Normaal door strontkleren en stoomprikker

15 juni 2015
Jan Greven alias brekken Gijs
Galerij

Olde Wievenbrood

29 juli 2015
Paul Hoftijzer
Video

De Boelekearl

11 augustus 2014
G. Raterink-Gussinklo

Beugelen in Opijnen

16 januari 2016
Angela Van De Koppel
Video

Foekepot

07 mei 2014
Marleen Klunder

Kraamvrouwenkost

13 maart 2015
Gerhard Kwak
Video

Overvliegende scouts

06 mei 2015
Jeroen Brummelman

Drie generaties huisslachters

20 juni 2014
Piet van der Linden
Video

Maatwerk van de zadelmaker

17 maart 2016
Herman van de Bunt
Audio

Tuutlied

28 mei 2014
Wim Monnich

Brood met worst

05 december 2014
Erna Bosch

De natering moet een feestje zijn

23 oktober 2015
Werner Willemsen
Video

Kniepertjes met oud en nieuw

08 mei 2014
Guus van Kleef

Een bijzondere kerkdienst

28 juli 2014
A. Heetebrij

Een bijzonder huwelijksaanzoek

11 juni 2015
Jacobiene Otten

Stiefselavond

28 februari 2015
Gerry Klein Overmeen

Belang en waarde van het KNIL

20 augustus 2014
Aarnout Mijling