Op bijna alle kleine boerderijtjes in het land van Maas en Waal was een grote kookpot van rond 200 liter inhoud aanwezig. Vaak stond deze in een hoekje van de deel in het achterhuis, of deze was aanwezig in een bijgebouw: het zgn bakhuis. Deze kookgelegenheden hadden vaak een schoorsteen van geringe hoogte, zowel in het bakhuis als in de hoek van de deel. Deze kookpot werd gebruikt om varkensvoer van het eigen bedrijf te bereiden; dit werd dan gekookt en vermalen in een mengmachine.

Bij het zgn. huisslachten werd zo’n 150 liter water aan de kook gebracht om de haren van het gedode varken van zijn huid te schrapen. Maar op de zondagmiddagen werd er in de meeste gevallen de kookwas van het gezin in gedaan. Veelal werd eenmaal per week gewassen en de kookpot verwarmd.

Mij staat nog bij dat in een groepje van een 5-tal boerenbehuizingen de vaders op zondagmiddag de waspot aan de kook brachten. Al deze schoorsteentjes van geringe hoogte gaven in de omgeving een rookneerslag, afhankelijk van de weersomstandigheden. De zgn. fornuispot werd met schanshout gestookt; dit schanshout bestond uit twijgen van hout die tevoren tot bossen waren gebonden, en die droog werden bewaard onder een afdak. Men zat op een kist voor de kookpot en het te lange schanshout werd op de knie aan passende stukken gebroken, zodat het op het rooster van de vuurbak paste. Dit vuurtje stoken was ook nog een beetje aardigheid, en wij als kinderen mochten dan ook een handje helpen. Nadien werd deze kookpot afgedekt met oude jassen om de inhoud warm te houden voor de vaste wasdag op maandag.

Met de komst van de automatische wasmachine in de jaren zestig was dit vuurtje stoken ook verleden tijd. De kookpotten werden geleidelijk aan gesloopt en je kwam ze nog enige tijd tegen als grote bloembakken bij bepaalde gelegenheden.

De kookpot van 200 liter inhoud in een bakhuis

Categories:: Dagelijks leven Maas en Waal Slacht Eten en drinken

Meer verhalen

Hattem viert Sint Maarten op 10 november

17 februari 2015
Gerrit Kouwenhoven
Video

De Woeste Hoeve

21 augustus 2014
Peter Otterloo
Video

De huisslachting

09 september 2014
Eibert Kuiper

Ketelkoek op tweede kerstdag

16 december 2015
Paul Hoftijzer

De melkbus

22 juli 2014
jan Reijnen
Audio

De staaf van de smid

27 maart 2015
Gery Groot Zwaaftink

Teerton verbranden op oudejaarsavond

25 november 2015
Piet Schuijn

Op zaterdag ging scheren voor knippen

04 januari 2015
Jan Reijnen

Touwtje springen met een net afgetrokken shirt

18 november 2015
Gavin van der Star

Haren van de zeis

13 juni 2015
Ina Brethouwer
Video

200 eieren met Pasen

18 juni 2014
Nijenhuis

Touwscheren bij een huwelijk

03 juni 2015
Jan Lubberts

Luilakmorgen

19 mei 2015
Nederlands Bakkerijmuseum Hattem

Broodpap

13 mei 2015
Gerhard Kwak

Joodse gerechten in olie

14 december 2015
Paul Hoftijzer

Zwemmen in de IJssel

10 oktober 2014
Wim Snel

Westerbouwing

03 februari 2015
Mevrouw Eutjes

Koekboom

26 februari 2015
Mevrouw Breman

Voor-/achterdeur

11 juli 2014
Willi Wilbrink