Op bijna alle kleine boerderijtjes in het land van Maas en Waal was een grote kookpot van rond 200 liter inhoud aanwezig. Vaak stond deze in een hoekje van de deel in het achterhuis, of deze was aanwezig in een bijgebouw: het zgn bakhuis. Deze kookgelegenheden hadden vaak een schoorsteen van geringe hoogte, zowel in het bakhuis als in de hoek van de deel. Deze kookpot werd gebruikt om varkensvoer van het eigen bedrijf te bereiden; dit werd dan gekookt en vermalen in een mengmachine.

Bij het zgn. huisslachten werd zo’n 150 liter water aan de kook gebracht om de haren van het gedode varken van zijn huid te schrapen. Maar op de zondagmiddagen werd er in de meeste gevallen de kookwas van het gezin in gedaan. Veelal werd eenmaal per week gewassen en de kookpot verwarmd.

Mij staat nog bij dat in een groepje van een 5-tal boerenbehuizingen de vaders op zondagmiddag de waspot aan de kook brachten. Al deze schoorsteentjes van geringe hoogte gaven in de omgeving een rookneerslag, afhankelijk van de weersomstandigheden. De zgn. fornuispot werd met schanshout gestookt; dit schanshout bestond uit twijgen van hout die tevoren tot bossen waren gebonden, en die droog werden bewaard onder een afdak. Men zat op een kist voor de kookpot en het te lange schanshout werd op de knie aan passende stukken gebroken, zodat het op het rooster van de vuurbak paste. Dit vuurtje stoken was ook nog een beetje aardigheid, en wij als kinderen mochten dan ook een handje helpen. Nadien werd deze kookpot afgedekt met oude jassen om de inhoud warm te houden voor de vaste wasdag op maandag.

Met de komst van de automatische wasmachine in de jaren zestig was dit vuurtje stoken ook verleden tijd. De kookpotten werden geleidelijk aan gesloopt en je kwam ze nog enige tijd tegen als grote bloembakken bij bepaalde gelegenheden.

De kookpot van 200 liter inhoud in een bakhuis

Categories:: Dagelijks leven Maas en Waal Slacht Eten en drinken

Meer verhalen

Gevulde koeken

22 september 2014
Hans van den Hoorn

Op zijn zondags

03 juni 2015
Korevaar

Foppen en vossenjacht

17 februari 2015
Jaap Prins
Video

De dikke boom

21 april 2015
Eric Borrias
Galerij

Nationale Buitenspeeldag

12 juni 2014
Brenda Larbui

Aaltjesdagen

14 maart 2016
Stichting Aaltjesdagen

Stokvis eten met Hallse kermis

12 mei 2014
Mien Wensink

Leven met de dieren in één ruimte

27 juni 2014
Sylvia van Hunnik
Audio

Dankdag en biddag

08 maart 2015
Theo van Dalen

Het maken van een “halster”

27 oktober 2015
Stichting Boerengoed Achterhoek
Video

Het platteland is niet te koop!!

25 mei 2015
Kiek now us

Piepkesbal Geesteren

07 augustus 2015
Stichting Piepkesbal
Video

Wasberrekoek

03 november 2014
Debby Peters

Klarendalse feestweek

03 februari 2015
Henk Hermeling

Streekroman brengt tradities in beeld

22 maart 2016
Gerda Geven en Marjon Hoeks

Wild stropen 'soms' een noodzakelijk kwaad ?

03 februari 2016
Aris Blankenspoor

Zomerfeest Ugchelen

27 juli 2015
Margriet van der Doe

Felicitatie van zeep!

09 mei 2014
Marjan van Kleef