Op bijna alle kleine boerderijtjes in het land van Maas en Waal was een grote kookpot van rond 200 liter inhoud aanwezig. Vaak stond deze in een hoekje van de deel in het achterhuis, of deze was aanwezig in een bijgebouw: het zgn bakhuis. Deze kookgelegenheden hadden vaak een schoorsteen van geringe hoogte, zowel in het bakhuis als in de hoek van de deel. Deze kookpot werd gebruikt om varkensvoer van het eigen bedrijf te bereiden; dit werd dan gekookt en vermalen in een mengmachine.

Bij het zgn. huisslachten werd zo’n 150 liter water aan de kook gebracht om de haren van het gedode varken van zijn huid te schrapen. Maar op de zondagmiddagen werd er in de meeste gevallen de kookwas van het gezin in gedaan. Veelal werd eenmaal per week gewassen en de kookpot verwarmd.

Mij staat nog bij dat in een groepje van een 5-tal boerenbehuizingen de vaders op zondagmiddag de waspot aan de kook brachten. Al deze schoorsteentjes van geringe hoogte gaven in de omgeving een rookneerslag, afhankelijk van de weersomstandigheden. De zgn. fornuispot werd met schanshout gestookt; dit schanshout bestond uit twijgen van hout die tevoren tot bossen waren gebonden, en die droog werden bewaard onder een afdak. Men zat op een kist voor de kookpot en het te lange schanshout werd op de knie aan passende stukken gebroken, zodat het op het rooster van de vuurbak paste. Dit vuurtje stoken was ook nog een beetje aardigheid, en wij als kinderen mochten dan ook een handje helpen. Nadien werd deze kookpot afgedekt met oude jassen om de inhoud warm te houden voor de vaste wasdag op maandag.

Met de komst van de automatische wasmachine in de jaren zestig was dit vuurtje stoken ook verleden tijd. De kookpotten werden geleidelijk aan gesloopt en je kwam ze nog enige tijd tegen als grote bloembakken bij bepaalde gelegenheden.

De kookpot van 200 liter inhoud in een bakhuis

Categories:: Dagelijks leven Maas en Waal Slacht Eten en drinken

Meer verhalen

Galerij

Buurt en buurtgewoonten

11 juli 2014
Willi Wilbrink
VideoGalerij

Olieslaan uit beukennootjes

12 juli 2014
Ben van Os

Bóllekaerl

30 april 2015
Ina Brethouwer

Boerenkool met gort

03 februari 2015
Mevrouw van der Hoek
Galerij

Borskorn

12 februari 2015
Gerhard Kwak

Molen de Hoop weer in gebruik

25 januari 2016
Jeannette Beelen

Janna van de Tiggeloven

24 oktober 2014
B. van Dijk

Huiskamer Filmfestival Hattem

24 februari 2015
Henderikus Cazemier
Video

Walnoot tikken in Elburg

18 mei 2014
Jan L
Video

Meiboom zetten

12 mei 2014
G.J. Uwland

Paard springen over levend paard!

18 juni 2014
Marjan Heil
Video

Het Geldersch Volkslied

03 november 2014
h.b.barmentloo

Bloemencorso Rekken

06 juli 2015
J. Roessink

Genoemd naar de patroonheilige van de kerk

17 maart 2015
A.Wijnhoud-Freriks

Gekookte oren voor de hond

27 oktober 2014
Rita van Liere

Bruid strooi wat uit

20 maart 2015
Meneer Wilbrink en Meneer Cornelissen

Roosjes maken voor de Ooyse kermis

19 juni 2014
Merel Lammertink