Op bijna alle kleine boerderijtjes in het land van Maas en Waal was een grote kookpot van rond 200 liter inhoud aanwezig. Vaak stond deze in een hoekje van de deel in het achterhuis, of deze was aanwezig in een bijgebouw: het zgn bakhuis. Deze kookgelegenheden hadden vaak een schoorsteen van geringe hoogte, zowel in het bakhuis als in de hoek van de deel. Deze kookpot werd gebruikt om varkensvoer van het eigen bedrijf te bereiden; dit werd dan gekookt en vermalen in een mengmachine.

Bij het zgn. huisslachten werd zo’n 150 liter water aan de kook gebracht om de haren van het gedode varken van zijn huid te schrapen. Maar op de zondagmiddagen werd er in de meeste gevallen de kookwas van het gezin in gedaan. Veelal werd eenmaal per week gewassen en de kookpot verwarmd.

Mij staat nog bij dat in een groepje van een 5-tal boerenbehuizingen de vaders op zondagmiddag de waspot aan de kook brachten. Al deze schoorsteentjes van geringe hoogte gaven in de omgeving een rookneerslag, afhankelijk van de weersomstandigheden. De zgn. fornuispot werd met schanshout gestookt; dit schanshout bestond uit twijgen van hout die tevoren tot bossen waren gebonden, en die droog werden bewaard onder een afdak. Men zat op een kist voor de kookpot en het te lange schanshout werd op de knie aan passende stukken gebroken, zodat het op het rooster van de vuurbak paste. Dit vuurtje stoken was ook nog een beetje aardigheid, en wij als kinderen mochten dan ook een handje helpen. Nadien werd deze kookpot afgedekt met oude jassen om de inhoud warm te houden voor de vaste wasdag op maandag.

Met de komst van de automatische wasmachine in de jaren zestig was dit vuurtje stoken ook verleden tijd. De kookpotten werden geleidelijk aan gesloopt en je kwam ze nog enige tijd tegen als grote bloembakken bij bepaalde gelegenheden.

De kookpot van 200 liter inhoud in een bakhuis

Categories:: Dagelijks leven Maas en Waal Slacht Eten en drinken

Meer verhalen

Zypendaalse appelstruif

27 januari 2016
Paul Hoftijzer

Elke maandag naar de stoffenmarkt

08 juli 2015
Annie van den Beld
Galerij

Tik takken

05 juli 2015
Dick Jagtenberg

Elke viool de naam van een vrouw

23 februari 2015
Kees Wijnhoud

Zuurkool “verrot lekker”

14 oktober 2015
Ina Brethouwer
Galerij

'N Duvels drankje

11 juli 2015
Paul Hoftijzer

Groene pannenkoeken

22 februari 2016
Karen
Galerij

Rolpens

15 februari 2015
Gerhard Kwak
Video

Hangop

03 juli 2015
De boerinnen van Varik

Op de striekplank bij Ritn Ditn

07 maart 2016
Hans Hubers
Video

Aubade voor Wilhelmina

17 juni 2014
Riny Boersma

Boerenkool op verjaardag

05 februari 2015
Dhr. Wijnhoud

Hattem herdenkt de bevrijding

29 april 2015
Elly v.d Wetering

Als jij eet, eet iedereen

22 januari 2016
Frits Schoonderwal

Monniken zingen bij zonsopgang

02 april 2015
Stan Hollaardt

Gevulde koeken

22 september 2014
Hans van den Hoorn

Ridders van de Slof

10 februari 2015
Anja Scholten

Bruiloft in de tent

20 mei 2015
Riet Winkel