Het Hummelose Volksfeest (vaak de Hummelse Kermis genoemd) wordt sinds mensenheugenis gehouden op de tweede woensdag van september en de dinsdag ervoor. Het is een feest van en voor de Hummelose bevolking dat bol staat van oude tradities zoals de optochten van schutters en ruiters, ringsteken te paard, bielemannen die geesten verjagen, vaandelslaan, spelletjes voor de jeugd, vogelknuppelen en het vogelschieten met oude geweren.

 

Oorsprong

Het is een traditie die haar oorsprong heeft in de aloude oogstfeesten. De Hummelose bevolking bestond in vroeger jaren voor het grootste gedeelte uit boeren die na het binnenhalen van de oogst zich een dag wilden vermaken.

Kermissen worden in de Achterhoek vaak volksfeesten genoemd. Volksfeesten vervullen precies dezelfde functie en kennen dezelfde vermaken als de kermissen. Kermissen en volksfeesten hebben een lange traditie achter zich, maar de volksvermaken hebben in de loop der eeuwen nauwelijks veranderingen ondergaan.

Het Hummelose Volksfeest is van oorsprong een oogstfeest. Er voltrekt zich dan in Hummelo weer een stukje folklore.

 

Optocht met schutters, ruiters, bielemannen en muziek

Een optocht van schutters, ruiters, dorpsmuziekkorps en natuurlijk de bielemannen trekt door het dorp. Een belangrijk onderdeel is de rondgang met het vaandel langs de verschillende notabelen van de dorpsgemeenschap zoals de graaf, dominee, dokter. Deze rondgang zou volgens sommigen een lang bewaard overblijfsel zijn van de vroegere Thorverering, waarbij de grond van de landheer en de "vrije-geërfden"gezegend werd met een versierde tak. Deze tak is inmiddels vervangen door het vaandel. De uit te voeren bewegingen, het beschrijven van de magische cirkels die de grond tegen alle kwaad moeten beschermen, zijn historisch bepaald. In de figuur van de commandant van de schutterij kun je nog de oude hogepriester herkennen, die met een plechtig gebaar de ban ophief en de bezweringsformule uitsprak. In plaats van diens lauwerenkrans kwam de hoge hoed en ter vervanging van de magische staf kwam de getrokken sabel.

Een belangrijk symbool dat vaak in eeuwenoude rotstekeningen terugkomt is de bijl. De bijl zou verband kunnen houden met de eerbied die onze voorvaderen hadden voor de machtige god Thor. Van diens goede luim zou het afhangen of de oogst door voldoende regenval gunstig zou uitvallen. De bielemannen waren in de oudheid plechtstatige bijldragers. Zij hebben zich in de loop der jaren veranderd tot drie buitelende grappenmakers, die met hun grollen en grimassen het hele dorp op stelten zetten.

 

Bieleman

De definitie van bielemannen volgens Encarta/Winkler Prins (Microsoft Corporation/Elsevier) luidt als volgt: "bielemannen( 'bijlmannen'), mannen die bij de optocht van een schuttersgilde (zie schutterij), soms ook bij bruiloften, in Limburg en hier en daar in Gelderland en Overijssel (o.a. Hoog- en Laag-Keppel, Hummelo, Drempt) te voet of te paard aan de stoet voorafgaan om met hun bijlen de (vooraf opzettelijk aangebrachte) hinderpalen uit de weg te ruimen. Als beloning vinden zij achter elke versperring een fles bier of wijn. Meestal dragen ze een kolbak, een zware baard, een leren voorschoot en een bijl met een lange steel. In vroeger tijden hadden de bielemannen o.a. het recht de huizen te doorzoeken naar dienstmeisjes, tegenwoordig houden ze het bij het omhelzen van toeschouwsters. Ze vertonen veel overeenkomst met de wildemannen of hommes-sauvages die processies (als die van Sint-Evermarus te Rutten) en optochten (Malmédy) voorafgaan."

Gerelateerde verhalen

Bielemannen in Hummelo Bielemannen in Hummelo

VideoGalerij
Tag / Lijst: Evenementen, Volksfeest, Hummelo, Keuze van de redactie, Kermis, September, Gilden en schutterijen

Dit verhaal met uw ervaring aanvullen? Klik hieronder!

aanvullend verhaal plaatsen

Meer verhalen

Poortklokluiden

12 mei 2014
J. Kreijenbroek
VideoGalerij

Hummelose Volksfeest

07 augustus 2014
Harold Pelgrom

Halloween is hot !

29 oktober 2015
Patrick Uding

De steen van Deil

10 maart 2015
Harry van Ewijk

Carnaval met melk en peerdemennekes

05 februari 2015
Frédérique Donders

In de ban van het Corsovirus

28 april 2015
Stichting Bloemencorso
Galerij

Wolcorso Lievelde

03 maart 2015
Lisette Hissink

De modelbotter in de huiskamer

26 oktober 2015
Lex Terpstra
Video

Mei-avond

28 april 2015
Mieke Veken

Het Ruitergat

11 maart 2015
Bernadette Dijkkamp
Video

Popverbranden

10 februari 2015
Wim de Boer

De ballade van een muzikant

25 november 2015
Andries Zwart

Beugelen als sport

22 april 2015
Harry Peters
Video

Meiboom zetten

12 mei 2014
G.J. Uwland

Maartekeur

09 augustus 2015
Jef de Jager

Steltlopen in Didam

16 april 2015
Karin van der Velden
Video

Nijmeegse Vierdaagse

09 mei 2014
Marc Wingens
Video

De Boerenbruiloft

11 december 2014
Doortje Voortman

Gilden stemmen: wel of niet koningschieten?

25 april 2015
Jan Wannet, gilden Huissen