Het Hummelose Volksfeest (vaak de Hummelse Kermis genoemd) wordt sinds mensenheugenis gehouden op de tweede woensdag van september en de dinsdag ervoor. Het is een feest van en voor de Hummelose bevolking dat bol staat van oude tradities zoals de optochten van schutters en ruiters, ringsteken te paard, bielemannen die geesten verjagen, vaandelslaan, spelletjes voor de jeugd, vogelknuppelen en het vogelschieten met oude geweren.

 

Oorsprong

Het is een traditie die haar oorsprong heeft in de aloude oogstfeesten. De Hummelose bevolking bestond in vroeger jaren voor het grootste gedeelte uit boeren die na het binnenhalen van de oogst zich een dag wilden vermaken.

Kermissen worden in de Achterhoek vaak volksfeesten genoemd. Volksfeesten vervullen precies dezelfde functie en kennen dezelfde vermaken als de kermissen. Kermissen en volksfeesten hebben een lange traditie achter zich, maar de volksvermaken hebben in de loop der eeuwen nauwelijks veranderingen ondergaan.

Het Hummelose Volksfeest is van oorsprong een oogstfeest. Er voltrekt zich dan in Hummelo weer een stukje folklore.

 

Optocht met schutters, ruiters, bielemannen en muziek

Een optocht van schutters, ruiters, dorpsmuziekkorps en natuurlijk de bielemannen trekt door het dorp. Een belangrijk onderdeel is de rondgang met het vaandel langs de verschillende notabelen van de dorpsgemeenschap zoals de graaf, dominee, dokter. Deze rondgang zou volgens sommigen een lang bewaard overblijfsel zijn van de vroegere Thorverering, waarbij de grond van de landheer en de "vrije-geërfden"gezegend werd met een versierde tak. Deze tak is inmiddels vervangen door het vaandel. De uit te voeren bewegingen, het beschrijven van de magische cirkels die de grond tegen alle kwaad moeten beschermen, zijn historisch bepaald. In de figuur van de commandant van de schutterij kun je nog de oude hogepriester herkennen, die met een plechtig gebaar de ban ophief en de bezweringsformule uitsprak. In plaats van diens lauwerenkrans kwam de hoge hoed en ter vervanging van de magische staf kwam de getrokken sabel.

Een belangrijk symbool dat vaak in eeuwenoude rotstekeningen terugkomt is de bijl. De bijl zou verband kunnen houden met de eerbied die onze voorvaderen hadden voor de machtige god Thor. Van diens goede luim zou het afhangen of de oogst door voldoende regenval gunstig zou uitvallen. De bielemannen waren in de oudheid plechtstatige bijldragers. Zij hebben zich in de loop der jaren veranderd tot drie buitelende grappenmakers, die met hun grollen en grimassen het hele dorp op stelten zetten.

 

Bieleman

De definitie van bielemannen volgens Encarta/Winkler Prins (Microsoft Corporation/Elsevier) luidt als volgt: "bielemannen( 'bijlmannen'), mannen die bij de optocht van een schuttersgilde (zie schutterij), soms ook bij bruiloften, in Limburg en hier en daar in Gelderland en Overijssel (o.a. Hoog- en Laag-Keppel, Hummelo, Drempt) te voet of te paard aan de stoet voorafgaan om met hun bijlen de (vooraf opzettelijk aangebrachte) hinderpalen uit de weg te ruimen. Als beloning vinden zij achter elke versperring een fles bier of wijn. Meestal dragen ze een kolbak, een zware baard, een leren voorschoot en een bijl met een lange steel. In vroeger tijden hadden de bielemannen o.a. het recht de huizen te doorzoeken naar dienstmeisjes, tegenwoordig houden ze het bij het omhelzen van toeschouwsters. Ze vertonen veel overeenkomst met de wildemannen of hommes-sauvages die processies (als die van Sint-Evermarus te Rutten) en optochten (Malmédy) voorafgaan."

Gerelateerde verhalen

Bielemannen in Hummelo Bielemannen in Hummelo

VideoGalerij
Tag / Lijst: Evenementen, Volksfeest, Hummelo, Keuze van de redactie, Kermis, September, Gilden en schutterijen

Reacties  

0 # Hanneke Kok 12-03-2015 13:17
De ruiterij werd vroeger gevormd door de boeren die zelf een paard hadden. Al zij "onder de graaf" woonden, dan verwachtte de graaf ook dat ze acte de présence gaven tijdens het volksfeest. Bij niet verschijnen werd er vanaf het kasteel wel navraag gedaan waarom je niet op de kermis was.

De schutterij werd gevormd door de boeren die zelf geen paard hadden en de boerenknechten.
Antwoorden | Antwoorden met citaat | Citeer
+1 # Stokkum Gld.Henk Harmsen 31-05-2016 15:37
Het klinkt misschien raar, maar het juiste meervoud van bieleman is in het dialect niet bielemannen, maar bielemans. Dat komt m.i. doordat het begrip is komen los te staan van het begrip 'man' als zodanig. Een geëmancipeerde vrouw of een kind zou b.w.v. spreken ook die rol kunnen spelen.
Antwoorden | Antwoorden met citaat | Citeer

Plaats reactie


Beveiligingscode
Vernieuwen

Dit verhaal met uw ervaring aanvullen? Klik hieronder!

aanvullend verhaal plaatsen

Meer verhalen

De natering moet een feestje zijn

23 oktober 2015
Werner Willemsen

De ballade van een muzikant

25 november 2015
Andries Zwart

Erebogen met Koninginnedag

06 januari 2015
Mieke de Borst-van Herwijnen
VideoGalerij

Pottenbakken

11 november 2014
Hetty de Jongh

Eerste noaber, tweede noaber, derde noaber

17 november 2014
Chrisje Mogendorff-Ooïnk

Op zijn zondags

03 juni 2015
Korevaar

De steen van Deil

10 maart 2015
Harry van Ewijk
AudioVideo

De zoute ringen van Herwijnen

16 januari 2015
Dittie van Zee
Video

Processies

01 juni 2014
G.H. van Hunen

Haring happen

12 februari 2015
C.V. De Bultendarpers

Een boom vol herinneringen

19 december 2014
Ann 't Hoen

Poortklokluiden

12 mei 2014
J. Kreijenbroek
Video

Mei-avond

28 april 2015
Mieke Veken
Video

Ganzenhoeders in Gelselaar

29 mei 2015
Herman Wannink
Galerij

Wolcorso Lievelde

03 maart 2015
Lisette Hissink

Het vat leegmaken

17 september 2015
Ap Dieker
Video

Sluitliederen onder de Pinksterkroon

20 mei 2015
Boerderijmuseum De Lebbenbrugge
Galerij

De Grolse wanten

12 mei 2014
T.ten Dolle ten Pas
VideoGalerij

Koningschieten

29 september 2014
Marjon Sloetjes
Audio

De vloek van de kolk

22 september 2014
Ger Hofstee
AudioVideo

Oud en Nieuw in de buurt

11 juli 2014
Willi Wilbrink
Audio

De staaf van de smid

27 maart 2015
Gery Groot Zwaaftink