Het Hummelose Volksfeest (vaak de Hummelse Kermis genoemd) wordt sinds mensenheugenis gehouden op de tweede woensdag van september en de dinsdag ervoor. Het is een feest van en voor de Hummelose bevolking dat bol staat van oude tradities zoals de optochten van schutters en ruiters, ringsteken te paard, bielemannen die geesten verjagen, vaandelslaan, spelletjes voor de jeugd, vogelknuppelen en het vogelschieten met oude geweren.

 

Oorsprong

Het is een traditie die haar oorsprong heeft in de aloude oogstfeesten. De Hummelose bevolking bestond in vroeger jaren voor het grootste gedeelte uit boeren die na het binnenhalen van de oogst zich een dag wilden vermaken.

Kermissen worden in de Achterhoek vaak volksfeesten genoemd. Volksfeesten vervullen precies dezelfde functie en kennen dezelfde vermaken als de kermissen. Kermissen en volksfeesten hebben een lange traditie achter zich, maar de volksvermaken hebben in de loop der eeuwen nauwelijks veranderingen ondergaan.

Het Hummelose Volksfeest is van oorsprong een oogstfeest. Er voltrekt zich dan in Hummelo weer een stukje folklore.

 

Optocht met schutters, ruiters, bielemannen en muziek

Een optocht van schutters, ruiters, dorpsmuziekkorps en natuurlijk de bielemannen trekt door het dorp. Een belangrijk onderdeel is de rondgang met het vaandel langs de verschillende notabelen van de dorpsgemeenschap zoals de graaf, dominee, dokter. Deze rondgang zou volgens sommigen een lang bewaard overblijfsel zijn van de vroegere Thorverering, waarbij de grond van de landheer en de "vrije-geërfden"gezegend werd met een versierde tak. Deze tak is inmiddels vervangen door het vaandel. De uit te voeren bewegingen, het beschrijven van de magische cirkels die de grond tegen alle kwaad moeten beschermen, zijn historisch bepaald. In de figuur van de commandant van de schutterij kun je nog de oude hogepriester herkennen, die met een plechtig gebaar de ban ophief en de bezweringsformule uitsprak. In plaats van diens lauwerenkrans kwam de hoge hoed en ter vervanging van de magische staf kwam de getrokken sabel.

Een belangrijk symbool dat vaak in eeuwenoude rotstekeningen terugkomt is de bijl. De bijl zou verband kunnen houden met de eerbied die onze voorvaderen hadden voor de machtige god Thor. Van diens goede luim zou het afhangen of de oogst door voldoende regenval gunstig zou uitvallen. De bielemannen waren in de oudheid plechtstatige bijldragers. Zij hebben zich in de loop der jaren veranderd tot drie buitelende grappenmakers, die met hun grollen en grimassen het hele dorp op stelten zetten.

 

Bieleman

De definitie van bielemannen volgens Encarta/Winkler Prins (Microsoft Corporation/Elsevier) luidt als volgt: "bielemannen( 'bijlmannen'), mannen die bij de optocht van een schuttersgilde (zie schutterij), soms ook bij bruiloften, in Limburg en hier en daar in Gelderland en Overijssel (o.a. Hoog- en Laag-Keppel, Hummelo, Drempt) te voet of te paard aan de stoet voorafgaan om met hun bijlen de (vooraf opzettelijk aangebrachte) hinderpalen uit de weg te ruimen. Als beloning vinden zij achter elke versperring een fles bier of wijn. Meestal dragen ze een kolbak, een zware baard, een leren voorschoot en een bijl met een lange steel. In vroeger tijden hadden de bielemannen o.a. het recht de huizen te doorzoeken naar dienstmeisjes, tegenwoordig houden ze het bij het omhelzen van toeschouwsters. Ze vertonen veel overeenkomst met de wildemannen of hommes-sauvages die processies (als die van Sint-Evermarus te Rutten) en optochten (Malmédy) voorafgaan."

Gerelateerde verhalen

Bielemannen in Hummelo Bielemannen in Hummelo

VideoGalerij
Tag / Lijst: Evenementen, Volksfeest, Hummelo, Keuze van de redactie, Kermis, September, Gilden en schutterijen

Dit verhaal met uw ervaring aanvullen? Klik hieronder!

aanvullend verhaal plaatsen

Meer verhalen

Video

Nijmeegse Vierdaagse

09 mei 2014
Marc Wingens

Driekoningen, ik kan het lied nog zo zingen

06 januari 2015
Marian v't Hullenaar-Seegers

Het vat leegmaken

17 september 2015
Ap Dieker
Video

Elke maandag de 'boerendeun'

18 maart 2015
Janine Stortelder

Aanzegger, aanspreker, begrafenisondernemer...

09 februari 2015
Willi Wilbrink-Hensbergen
Video

Schuttersfeest Didam

09 mei 2014
Maria Wigman OVD didam
Video

Bonenstaaktoernooi Eerbeek

22 juni 2015
Bonenstaaktoernooi Eerbeek VOG

Het Ruitergat

11 maart 2015
Bernadette Dijkkamp
AudioVideo

De zoute ringen van Herwijnen

16 januari 2015
Dittie van Zee

In de ban van het Corsovirus

28 april 2015
Stichting Bloemencorso

De steen van Deil

10 maart 2015
Harry van Ewijk
Galerij

Herinneringen aan kerst

23 december 2014
Marian v't Hullenaar-Seegers

Nieuwjaarsduik, een sociale, frisse traditie

03 februari 2015
Marja Schulenberg-v.d. Werf
Galerij

Doopjurk van bruidsjurk

05 februari 2015
Mevrouw J.J.Wijnhoud

Achterhoekse heufkeze

24 november 2015
Gerhard Kwak