In de week voor Pasen werd er vaak gepronkt met de ‘paasos’. De grotere slagers leidden hun vetgemeste beesten met tromgeroffel en behangen met kransen vol trots door de stad of het dorp om iedereen kennis te laten maken met de kwaliteit die ze verkochten. Op die manier probeerden zij klanten te werven, want andere vormen van reclame waren er nauwelijks. De meeste slagers waren daarvoor echter te klein. Die konden per week niet eens een hele koe verkopen. Slager Gerrit Kwak, de vader van de schrijver van dit verhaal, kocht toen hij in 1933 in Winterswijk met zijn slagerij begon samen met een plaatselijke collega een heel beest. Meer klanten hadden ze niet en het vlees mocht natuurlijk niet bederven.

 

Rond Pasen

Met Pasen was het feest. Men kocht niet alleen nieuwe kleren, want je vertoonde je met de feestdagen alleen op ‘z’n paasbest’, maar er moest ook iets lekkers op tafel. Wat was er dan mooier om een stuk van een vetgemeste koe te kopen. Letterlijk vetgemest. Hoe dikker het vet hoe beter het vlees. Vet was toen namelijk beslist noodzakelijk om de vaak zware lichamelijke arbeid van de klanten vol te kunnen houden. Het vetmesten gebeurde meestal met ossen omdat melkkoeien van hogere waarde waren vanwege de melk die ze leverden. Stieren waren economisch minder interessant en werden, als ze niet nodig waren voor de voortplanting, gecastreerd. Daardoor veranderde de consistentie van het vlees. Een os heeft namelijk minder zware en ontwikkelde spieren dan de stier, maar de draad van het vlees is fijner en het vlees is zachter.

 

Het keuren

Na het rondtrekken door het dorp of de stad werd de os voor de winkel vastgebonden aan een ijzeren ring in de gevel met behulp van zijn halter (koptouw). Op de foto staat een paaskoe voor slagerij Van der Meer uit Roelofarendsveen en ook hij liet de voorbijgangers het beest keuren, terwijl hij zelf in geuren en kleuren vertelde over de kwaliteit van het vlees. Men kneep in de lende van het rund om de dikte van het vlees te bepalen of in de lies van de koe om te voelen hoeveel vet er aan het beest zat. In die dagen was dat geen probleem omdat menig huisvrouw en man nog wist hoe een goede koe er uit moest zien. Niet zelden kwam het voor dat een goede klant op het levende beest al aanwees in welk stuk hij of zij met de Pasen belangstelling had. Dat gebeurde vooral door de gegoede klasse. Jan met de pet keek wel maar kon zich niet veel meer veroorloven dan een stuk van de borst. Dat was voor zijn doen al heel wat voor de feestdagen. Op andere momenten was voor deze luxe gewoon geen geld.

 

Na 1945

Na de Tweede Wereldoorlog verdween het rondtrekken met de paasos steeds verder naar de achtergrond. Dat kwam vooral door de toenemende welvaart en de opkomst van de reclame. Van de koe voor de deur werden de reclame-activiteiten steeds verder naar binnen verplaatst. De etalages werden gebruikt en steeds fraaier ingericht met worsten en zelfs verse artikelen en de daarin tentoongestelde schotels waren een uiting van vakmanschap die er niet om loog. Deze aanpak werd in de Achterhoek wel gebruikt, maar werd eigenlijk nooit een echt grote traditie. De Paasetalages werden voornamelijk in Limburg en Brabant nog jarenlang in stand gehouden. Het vlees werd op een schotel gelegd en versierd met bloemen en vlechten van spek geshowed als meesterwerk van de slager. Op de foto zie je een schotel rundvlees, het zogenaamde ‘jong gehuwden stukje’ of runder-ezeltje. Dit stuk werd door slager Kwak vroeger vaak meegegeven aan pasgehuwde vrouwelijke klanten als geschenk. Het vlees kon namelijk een beetje rauw of zelfs te gaar geserveerd worden. Het kon dus eigenlijk niet mislukken. Voor de bruid in de wittebroodsweken een hele geruststelling.

Voor meer achtergrondinformatie kijk op: www.mijnslager.info.

Bekijk het fragment uit de tv-uitzending over dit verhaal

GalerijVideo
Tag / Lijst: Feestdagen, Pasen, Dieren, Winterswijk, Slacht, Keuze van de redactie

Plaats reactie


Beveiligingscode
Vernieuwen

Dit verhaal met uw ervaring aanvullen? Klik hieronder!

aanvullend verhaal plaatsen

Meer verhalen

Het Ruitergat

11 maart 2015
Bernadette Dijkkamp
Video

Vroeg Carnaval in Nöttedarp

20 januari 2016
Clemens Elshoff

Poortklokluiden

12 mei 2014
J. Kreijenbroek
GalerijVideo

Roggebroodweging Muldersfluite

30 december 2014
Harry Somsen
Galerij

De Grolse wanten

12 mei 2014
T.ten Dolle ten Pas

Steltlopen in Didam

16 april 2015
Karin van der Velden

Eerste noaber, tweede noaber, derde noaber

17 november 2014
Chrisje Mogendorff-Ooïnk

Erebogen met Koninginnedag

06 januari 2015
Mieke de Borst-van Herwijnen
Video

Sluitliederen onder de Pinksterkroon

20 mei 2015
Boerderijmuseum De Lebbenbrugge
Galerij

Reveille en serenade

16 juni 2014
Truus Peters
Video

Kloten maken, vakwerk

26 september 2014
h.b.barmentloo
AudioVideo

De zoute ringen van Herwijnen

16 januari 2015
Dittie van Zee
Galerij

Buurtgebruiken rondom geboorte

11 juli 2014
Willi Wilbrink

De steen van Deil

10 maart 2015
Harry van Ewijk

Driekoningen, ik kan het lied nog zo zingen

06 januari 2015
Marian v't Hullenaar-Seegers
Audio

De staaf van de smid

27 maart 2015
Gery Groot Zwaaftink

Haring happen

12 februari 2015
C.V. De Bultendarpers

Aanzegger, aanspreker, begrafenisondernemer...

09 februari 2015
Willi Wilbrink-Hensbergen
Galerij

Vlinderen in Apeldoorn

05 februari 2015
Wim de Boer

Carnaval met melk en peerdemennekes

05 februari 2015
Frédérique Donders