Hoewel het onderwerp de suggestie oproept dat huishoudens werden afgeslacht, gaat het over slachten van rundvee en varkens op de boerderij.

De Veluwse grond is van nature niet rijk aan voedingsstoffen en de boerderijen waren vrij klein. Dat betekende hard werken en weinig inkomen. Maar wat belangrijk is: men was tevreden. “s Zomers en in de herfst werd geoogst zowel op het land als in de hof. Zo kon de wintervoorraad worden aangelegd, in het zout en in de weck, immers de luxe van een diepvries of verswinkels was onbekend.

Een steeds terugkerend ritueel was de jaarlijkse slacht, die plaatsvond in november. Ik beperk mij tot het slachten van één of meerdere varkens. De beesten werden gemest met roggemeel en aardappelen, al dan niet aangevuld met wat varkensmeel. Aardappels werden gekookt en later gestampt. Na ongeveer een ½ jaar had je een varken van zo’n 200 pond. Nadat de keurmeester zijn fiat had gegeven en de slachter tijd kon vrijmaken werd het varken geschoten met masker en gestoken. Het bloed werd opgevangen en later weer gebruikt. Daarna werd het varken overgoten met warm water dat in de fornuispot op temperatuur werd gebracht met hout en riezen. Daarna vond het schrapen van het vel plaats om de haren te verwijderen. Vervolgens werd het geleerd oftewel op de ladder gehangen en open gesneden. De ingewanden werden eruit gehaald en netjes schoongemaakt. Uiteindelijk moest een groot deel van het vlees weer in de schoongemaakte darmen. Dus eerst zaten de darmen in het varken en later een deel van het varken in de darmen.

De keurmeester kwam dan weer op bezoek om het inwendige te beoordelen en daar ook zijn stempel op te zetten. Het vlees moest besterven wat 1 à 2 dagen duurde. Vervolgens werd het uitgesneden in karbonades, speklappen en hamlappen. De restanten werden door de worstmolen gedraaid en nadat het vlees gekruid was werd het via de gemonteerde worsthoorn in de schoon geschraapte darmen geperst. Deze werden in de schoonsteen gehangen om gerookt te worden. De hammen gingen 3 weken in de pekel en werden later in de schoorsteen gehangen. De andere vleessoorten werden geweckt, maar eerst werden ze aangebraden in grote pannen op het fornuis.

Vervolgens ging het in goed schoongemaakt glazen weckpotten om daarna in de weckketel nog een tijd te koken. Daarna werd het in de kelder opgeslagen om in de loop van het jaar opgegeten te worden. De kop werd verwerkt tot hoofdkaas (zure zult) en verder werden de restanten met de lever en een meelmengsel van bloem en boekweitmeel vermaakt tot balkenbrij. Pootjes gingen in de snert. Kortom er ging niets overstuur alles werd gebruikt. Ook hier gold: elkaar helpen, want alleen kreeg je het niet klaar. Als afsluiting het volgende; als het varken geleerd was, kwamen de buren even kijken hoe het beest eruit zag. Het zo genaamde vetpriezen, wat dan afgesloten werd met één of meerdere borrels.

 

Bekijk het fragment uit onze tv-uitzending over dit verhaal:

 

Video
Categories:: Eten en drinken Veluwe Slacht Vlees November

Meer verhalen

Video

Aubade voor Wilhelmina

17 juni 2014
Riny Boersma

De familievete in een Achterhoeks dorp

07 augustus 2014
Margreet Boot

Spoken bij de Sinderense kapel

12 augustus 2014
Dick Gussinklo

Zomerfeest Westendorp

11 juni 2014
Magda van Dalen

Sociëteit de Vriendschap

04 juli 2015
Ed de Haas
Video

”De Aalzangers” brengen verleden tot leven!

18 januari 2016
Sam Schaftenaar

Arnhemse of beter Drielse aardappelkoek

05 februari 2016
Paul Hoftijzer

Huissense Umdracht

14 juli 2014
Joop Brons

Ketelkoek op tweede kerstdag

16 december 2015
Paul Hoftijzer

De noodklok

11 juli 2014
Gerrit Klokman
VideoGalerij

Buurtgebruiken rondom het huwelijk

11 juli 2014
Willi Wilbrink

Requiem voor iedereen

04 november 2015
Johan Koornstra

De Kleeftocht

20 mei 2014
Guido Lavalaye

De Karbonadekoets

27 juni 2014
Jo Berendsen

Pinksterfeest in Gorssel?

16 oktober 2015
Marten Brascamp
VideoGalerij

Kersen op brandewijn

08 augustus 2014
Mevrouw van Beuzingen
Audio

Het hijgende paard in de holle weg

14 maart 2015
Gery Groot Zwaaftink
GalerijAudio

Halfvastenoptocht in Angerlo

06 maart 2015
Danny Berntssen