De arbeiders op de Veluwe hadden het in het begin van de vorige eeuw niet breed. Het kopen van Sinterklaaslekkernijen, laat staan dito cadeaus konden veel gezinnen zich simpelweg niet veroorloven. Dankzij een gebruik bij de Veluwse bakkers kwam er in sommige gevallen echter wel een lekker plakje krentewegge of een stuk speculaas op tafel. Op Sinterklaasavond was het namelijk de gewoonte om te dobbelen in de bakkerij.

‘ Het dobbelen om een witte – of krentenbrood was een der grootste genoegens van het jaar’, zo kunnen we lezen in de Nieuwe Apeldoornsche Courant van 5 december 1951. Behalve om luxe broden (normaal gesproken at men in die dagen vooral roggebrood) kon men ook dobbelen om een stevige speculaaspop met amandelen, de zogenoemde vrijers en vrijsters. Tegen een vergoeding van een paar cent kon iedereen meedoen aan dit stukje volksvermaak.

De bakker als croupier

In de bakkerij rook het nog heerlijk naar versgebakken speculaas als de menigte zich verdrong rondom de bakkerstrog die fungeerde als dobbeltafel. In een diep etensbord werden een drietal dobbelstenen gegooid en de bakker zelf speelde zijn rol als croupier met verve. Dit alles bij de zachte verlichting van enkele snotneuzen, kleine olielampjes waar normaal gesproken de oven mee werd verlicht.

Langs de wanden of op een speciale Sint Nicolaastafel waren de lekkernijen uitgestald. Er werd gedobbeld tot de hele voorraad was weggespeeld en menig gezin die avond dus toch kon genieten van Sinterklaasavond. 

Dobbelen mocht niet meer, andere spelen wel

Helaas was het de overheid die aan dit relatief onschuldige spel een einde maakte. De bakkers lieten zich echter niet uit het veld slaan en vervingen het dobbelspel door andere spelen. Voortaan deed men een schijfschieten en sjoelen in de bakkerij met als inzet niet alleen wittebroden, krentenbroden en koekvrijers. Ook taarten, gebak, sigaren en sigaretten, chocolade enz. werden voortaan verloot.

De spelen in de bakkerij beperkten zich bovendien niet langer tot Sinterklaasavond: voortaan werd er al wekenlang van te voren ’s avonds gespeeld en plezier gemaakt in de bakkerij. Het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog maakte een einde aan dit gebruik.

Categories:: Feestdagen Veluwe Sinterklaas Brood en banket December

Meer verhalen

Zomerfeest Westendorp

11 juni 2014
Magda van Dalen

Het huwelijk vroeger

08 augustus 2014
Albert Steert

Onweer

08 maart 2015
Gerry

Het Ruitergat

11 maart 2015
Bernadette Dijkkamp
VideoGalerij

Blijde incomste

19 augustus 2014
Joris Leijten

Hattem herdenkt de bevrijding

29 april 2015
Elly v.d Wetering
Video

Klootschieten

25 augustus 2014
Jacques van Hooijdonk
Video

Het binden van plattelandsjongeren

24 juli 2014
Ruben van Dommelen
Video

Het platteland is niet te koop!!

25 mei 2015
Kiek now us
AudioVideo

Oud en Nieuw in de buurt

11 juli 2014
Willi Wilbrink

Naveltje bloot en andere geboortelikeuren

30 maart 2015
Willem Heuzinkveld

Steltlopen in Didam

16 april 2015
Karin van der Velden
Galerij

Oranjehuis

31 mei 2014
a van hagen

Handige ouders

29 juni 2015
Teunie
Video

De dikke boom

21 april 2015
Eric Borrias

Verjaardagsboeket

05 februari 2015
Tariel Gwedelidze

Pinksterpoppen in Buren

09 juni 2015
Mia van Os

Eigen pan of papier mee naar de slager

20 april 2015
Gerhard Kwak