Veel van de gebruiken rondom rouw zijn verdwenen.

Afleggen

Van oma hoorde ik dat zij nog vaak heeft geholpen met het afleggen van een overledene. De drie naaste buurvrouwen klaarden die klus.

Een leuk verhaal hierover is, dat Joop’s moeder, toen ze zwanger was van een van de zussen van Joop – en dit nog niet wilde weten – gewoon haar burenplicht toen deed. Later kreeg ze te horen, dat had je niet mogen doen. Maar ja, toen in die tijd vertelde je niet dat je zwanger was, dat zagen ze op een zekere dag wel! Deze burenplicht van af leggen heb ik niet meer meegemaakt.

Aanzeggen

Ook dit gebruik was al van voor mijn tijd hier. Gebruikelijk was dat de naaste buurman in de buurt ging vertellen, namens de familie, wie er overleden was. En ook de familie van de overledene werd zo op de hoogte gebracht.

Hulp

De buurt hielp, tijdens de dagen dat het lijk boven aarde stond (en ook nog wel daarna), met de werkzaamheden (melken, voeren van het vee etc.) op de boerderij.

Luiken

Gebruikelijk was het dat de luiken in het rouwhuis half werden gesloten. Bij de kamer waar de overledene was opgebaard, werden de luiken geheel gesloten.

Dragen

Het uitdragen van de kist op de dag van de begrafenis was een taak van de buurt. Dit gebruik is helemaal verdwenen. Al zie je in deze tijd toch wel dat kinderen, kleinkinderen of vrienden dit doen. Dit gebruik door buren, zou dus nog best in ere kunnen worden gehouden.

Toen Joop trouwde, kocht hij een zwart pak en een hoge zwarte hoed. (Een grijze hoed voor z’n trouwdag huurde hij!) Het pak was eerst voor zijn huwelijk, maar pak en hoed werden later gebruikt voor de buren-draag-plichten. En in de begin jaren van ons huwelijk heeft hij het zwarte pak en hoed voor deze burenplicht regelmatig nog gebruikt. De buren-dragers zaten op de deel en kregen daar koffie. Voordat de kist werd uitgedragen kregen de dragers een borrel, allemaal uit het zelfde glas. Er werd event. geloot wie er moest dragen. Die droegen dan de kist het huis uit. Ze liepen achter de lijkwagen de buurt uit en stapten dan in de auto’s. Of heel vroeger in de paardenkoetsjes. Toen werd ook de gehele weg naar het kerkhof gelopen. Ook op het kerkhof werd het dragen door de buren gedaan. De burendragers werden later met de boerenwagen weer van het kerkhof opgehaald. Na de begrafenis kreeg de familie broodjes met kaas en ham en koffie. De burendragers kregen dit ook en ook weer op de deel.

Bediening

De naaste buurvrouwen bedienden die dag en ook tijdens het condoleren, een dag voor de begrafenis. Voordien had men geholpen het huis op orde te brengen, stoelen klaarzetten en natuurlijk de koffie zetten en broodjes smeren. Dit alles in het zwart gekleed met een zwart met wit motief schort(je) Als de lijkstoet richting kerkhof was, werden de luiken weer geopend door de buurvrouwen.

Ziekte in de buurt

Voordat de bedrijfsverzorger/gezinsverzorgster hun intrede deden werd ook bij ziekte geholpen door de buurt, zowel in voor- als achterhuis. Een boerderij moest doorgaan. En ook in het voorhuis was, vooral als de moeder ziek was, veel werk. Bij problemen was je er voor elkaar! Van Joop’s moeder hoorde ik dat er indien er gewaakt moest worden bij een ernstige zieke, men ook een beroep deed op de buren.

Categories:: Van wieg tot graf Ziekte Overlijden Naoberschap Voorst

Meer verhalen

Woodbrookers aan en op de Kalenberg

23 juni 2015
Arris H.Kramer

Krentenweggen als wederdienst

29 september 2015
Albert Geurink

Eigen pan of papier mee naar de slager

20 april 2015
Gerhard Kwak
Galerij

Buurt en buurtgewoonten

11 juli 2014
Willi Wilbrink

Huiskamer Filmfestival Hattem

24 februari 2015
Henderikus Cazemier
Video

Slepen van boeren gerij op oudejaarsavond

03 december 2015
Adri Nitrauw
Video

Op jacht met Midland Hunt

01 februari 2016
Marc Mattijssen
Video

Botterdagen Elburg

13 oktober 2014
Teis van de Weerdhof

'nDrom

02 september 2015
Hans Mellendijk

Gortepap met stroop

20 juli 2015
Lilian Schimmel
Audio

De koolhazen

20 maart 2015
Gery Groot Zwaaftink

Achterhoekse brokkebonensoep

05 juni 2015
Gerhard Kwak
Video

Het kerkelijk gebruik van de doop

12 maart 2015
Anki Rijpma-Smit
Video

”De Aalzangers” brengen verleden tot leven!

18 januari 2016
Sam Schaftenaar

Grenstreffen

22 juli 2014
Herman Roerdink
Galerij

Nägelholt

19 februari 2015
Gerhard Kwak

Leven met de dieren in één ruimte

27 juni 2014
Sylvia van Hunnik

Hattem herdenkt de bevrijding

29 april 2015
Elly v.d Wetering

Kerstnachtmuziek Ammerzoden

14 december 2015
Wim Durksz